اثربخشی ذهن آگاهی بر کاهش اضطراب اجتماعی در دانشجویان

مقدمه و هدف: یکی از شایع ترین و ناتوان کننده ترین این اختلالات، اضطراب اجتماعی است که می تواند عملکرد تحصیلی، روابط بین فردی و کیفیت زندگی دانشجویان را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش اضطراب اجتماعی در دانشجویان دانشگاه های شهر کرمان انجام شد. روش پژوهش: این مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دانشگاه های شهر کرمان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود. نمونه پژوهش شامل ۳۰ نفر از دانشجویان دارای علائم اضطراب اجتماعی بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه ای (هفته ای دو جلسه) تحت آموزش ذهن آگاهی بر اساس پروتکل درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی قرار گرفت. داده ها با استفاده از پرسشنامه اضطراب اجتماعی کانور در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون جمع آوری و با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی به طور معناداری باعث کاهش اضطراب اجتماعی در دانشجویان گروه آزمایش شده است. میانگین نمرات اضطراب اجتماعی در گروه آزمایش از ۳۳/۴۷ در پیش آزمون به ۱۳/۲۸ در پس آزمون کاهش یافت، در حالی که در گروه کنترل تغییرات چشمگیری مشاهده نشد. نتایج آزمون تحلیل کوواریانس حاکی از تفاوت معنادار بین دو گروه در مرحله پس آزمون بود. همچنین مقدار اندازه اثر نشان دهنده تاثیر بسیار قوی مداخله بر کاهش اضطراب اجتماعی بود. نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش، مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی یک رویکرد موثر، علمی و عملی در کاهش اضطراب اجتماعی دانشجویان است. این مداخله با کاهش خودتوجهی منفی، بهبود تنظیم هیجانی، افزایش پذیرش و شفقت به خود، و تعدیل پاسخ دهی به محرک های تهدیدآمیز اجتماعی، به دانشجویان کمک می کند تا تجربه ای منعطف تر و آگاهانه تر از موقعیت های اجتماعی داشته باشند.

کلیدواژه ها:

اضطراب اجتماعی ، درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی ، دانشجویان