تحلیل تطبیقی تاب آوری و رشد پس از آسیب در روان شناسی معاصر و آموزه های قرآن کریم

هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین رابطه میان سازوکارهای روان شناختی تاب آوری و رشد پس از آسیب (PTG) با مفاهیم کلیدی قرآن کریم (صبر، توکل و ابتلا) از طریق تحلیل تطبیقی انجام شده است. روش: این پژوهش با رویکرد نظری و با استفاده از روش تحلیل محتوا و بررسی اسناد، به واکاوی ادبیات موجود در حوزه ی روان شناسی تاب آوری، رشد پس از آسیب و مفاهیم معنوی قرآن پرداخته است. یافته ها: نتایج نشان می دهد که در حالی که روان شناسی مدرن بر مدیریت ابزارهای مقابله ای و بازگشت به تعادل تمرکز دارد، آموزه های قرآنی با ارائه یک چارچوب معنایی، امکان گذار از «بقاء» به «تعالی» را فراهم می سازند. یافته های پژوهش حاکی از آن است که مفهوم «صبر» با تنظیم هیجانی، «توکل» با مدیریت اضطراب وجودی و «ابتلا» با فرآیند معنابخشی به رنج، مکمل سازوکارهای شناختی در روان شناسی هستند و زمینه ساز رشد پس از آسیب می گردند. نتیجه گیری: این مطالعه پیشنهاد می کند که برای ارتقای سطح تاب آوری و تسهیل رشد پس از آسیب در بحران های وجودی، باید از رویکردهای تک بعدی به سمت مدل های یکپارچه «روان شناسی-معنویت» حرکت کرد که در آن، معنای رنج، پیش شرط تعالی روان شناختی و معنوی است.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ، رشد پس از آسیب (PTG) ، قرآن کریم ، صبر ، توکل ، ابتلا ، معنابخشی ، مدیریت هیجانات