کمبود انگیزه در دانش آموزان پس از دوران کرونا

همه گیری کووید‑۱۹ و تغییر ناگهانی نظام آموزشی از حضوری به مجازی، تحولی بنیادین در فرایند یادگیری ایجاد کرد که پیامدهای آن حتی پس از بازگشت دانش آموزان به مدارس پایدار مانده است. از مهمترین این پیامدها، کاهش چشمگیر انگیزه ی تحصیلی است. این پژوهش مروری با هدف شناسایی مدل های نظری تبیین کننده ی کمبود انگیزه در دوره ی پساکرونا و ارائه ی راهکارهای موثر برای بازگرداندن آن انجام شده است. مطالعه با جستجوی کلیدواژه های مرتبط در پایگاه های معتبر بین سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ صورت گرفت و پنج چارچوب نظری اصلی شناسایی گردید: مدل خودتعیین گری، مدل انتظار‑ارزش، مدل شناختی‑هیجانی، مدل کیفیت رابطه ی معلم‑دانش آموز، و مدل پیامدهای روانی کرونا. هر یک از این مدل ها هرچند از زاویه ای متفاوت به مسئله می نگرند، همگی بر چندعلتی بودن کمبود انگیزه و تاثیرپذیری آن از تعامل عوامل فردی، آموزشی و روانشناختی تاکید دارند. بازگرداندن انگیزه ی تحصیلی در دوره ی پساکرونا نیازمند رویکردی تلفیقی است که در آن، بازسازی خودکارآمدی، احیای روابط عاطفی معلم با دانش آموز و حمایت همزمان از سلامت روان، به طور توامان دنبال شود. پیشنهاد می شود مدارس در هفته های نخست بازگشایی، به جای آزمون های فشرده، بر فعالیت های گروهی و غیردرسی برای بازیابی حس تعلق و انگیزه متمرکز شوند.

کلیدواژه ها:

کمبود انگیزه تحصیلی ، دانش آموزان ، پساکرونا ، آموزش مجازی ، روابط معلم-دانش آموز