نقش محور مغز–روده و میکروبیوتای روده در سلامت روان: مروری بین رشته ای با تاکید بر روان شناسی سلامت و زیستی

سلامت روان یکی از محورهای اساسی روان شناسی سلامت و روان شناسی بالینی است و اختلالاتی مانند افسردگی، اضطراب و مشکلات مرتبط با استرس، سهم قابل توجهی در کاهش کیفیت زندگی و عملکرد فردی دارند. در سال های اخیر، توجه پژوهشگران به مدل های بین رشته ای افزایش یافته است؛ مدل هایی که سلامت روان را در پیوند با بدن، سبک زندگی، تغذیه، التهاب، سیستم عصبی و سلامت گوارش بررسی می کنند. در این چارچوب، محور مغز–روده و میکروبیوتای روده به عنوان حوزه ای نوظهور در روان شناسی زیستی و روان شناسی سلامت مطرح شده اند. این محور از طریق مسیرهای عصبی، ایمنی، غدد درون ریز و متابولیک، از جمله عصب واگ، محور هیپوتالاموس–هیپوفیز–آدرنال، متابولیسم تریپتوفان، سایتوکاین های التهابی و اسیدهای چرب کوتاه زنجیر، می تواند با تنظیم خلق، پاسخ به استرس، اضطراب و کیفیت زندگی ارتباط داشته باشد. شواهد نوین نشان می دهد که کیفیت رژیم غذایی، تنوع میکروبی، مصرف فیبر، پروبیوتیک ها، پری بیوتیک ها و سایکوبیوتیک ها ممکن است در ارتقای سلامت روان و کاهش برخی نشانه های روان شناختی نقش کمکی داشته باشند. با وجود این، شواهد موجود از نظر طراحی پژوهش، نوع مداخله و پیامدهای سنجش ناهمگون است و کاربرد بالینی آن نیازمند احتیاط است. هدف این مقاله، مرور بین رشته ای شواهد نوین درباره نقش محور مغز–روده و میکروبیوتای روده در سلامت روان، با تاکید بر روان شناسی سلامت و زیستی است.

کلیدواژه ها:

محور مغز–روده ، میکروبیوتای روده ، سلامت روان ، روان شناسی سلامت ، روان شناسی زیستی