ارزیابی و مقایسه شاخص های کیفیت هوای محیط کار در صنایع فلزی، ساختمانی و چوب (مطالعه موردی: شهرستان میانه)

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و مقایسه شاخص های کیفیت هوای محیط کار در واحدهای صنعتی منتخب شهرستان میانه انجام شد. این مطالعه کاربردی و از نظر روش، کمی، میدانی، مقطعی و توصیفی–تحلیلی بود. جامعه مورد مطالعه کارکنان صنایع فلزی، ساختمانی و چوب در شهرستان میانه بودند و ۱۵۰ نفر به روش تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. شاخص های PM۲.۵، PM۱۰، CO، NO۲، SO۲ و VOCs با دستگاه های پرتابل DustTrak DRX ۸۵۳۳ و Multi Gas Analyzer GX-۶۰۰۰ اندازه گیری شدند. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون تحلیل واریانس یک طرفه در SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته ها نشان داد میانگین غلظت PM۲.۵، PM۱۰، CO، NO۲، SO۲ و VOCs در کل نمونه به ترتیب ppm ۳۸.۷۲، ۷۶.۳۵، ۹.۸۴، ۰.۴۲، ۰.۳۱ و ppm ۱.۸۶ بود. غلظت آلاینده ها بین صنایع تفاوت معنادار داشت و نوع صنعت نقش تعیین کننده ای در الگوی آلودگی ایفا می کرد. صنایع فلزی بیشترین میانگین آلاینده های ذره ای و گازی (PM۲.۵، PM۱۰، CO، NO۲ و SO۲) را نشان دادند؛ به طوری که میانگین PM۲.۵ و PM۱۰ در این صنعت به ترتیب μg/m³ ۴۵.۱۸ و ۹۲.۶۴ بود. در مقابل، صنایع چوب بیشترین سطح ترکیبات آلی فرار را با میانگین ppm۳.۱۲ داشتند. بر اساس نتایج، صنایع فلزی از نظر کیفیت هوای محیط کار در اولویت نخست مداخله HSE و صنایع چوب از نظر کنترل VOCs نیازمند توجه ویژه بودند. در مجموع، برنامه های پایش و کنترل آلاینده ها باید متناسب با نوع صنعت و آلاینده غالب طراحی شوند. بهبود تهویه، کنترل در منبع تولید، پایش دوره ای و اولویت بندی صنایع پرخطر می تواند نقش مهمی در کاهش مواجهه شغلی و ارتقای مدیریت HSE در واحدهای صنعتی شهرستان میانه داشته باشد.

کلیدواژه ها:

کیفیت هوای محیط کار ، آلاینده های هوا ، PM۲.۵ ، PM۱۰ ، ترکیبات آلی فرار