طراحی مدل سه سطحی و سناریومحور آموزش HAZMAT برای نیروهای عملیاتی آتش نشانی پتروشیمی بندر امام خمینی بر پایه استانداردهای بین المللی

حوادث مواد خطرناک یا HAZMAT در صنایع پتروشیمی از پیچیده ترین انواع حوادث صنعتی محسوب می شوند؛ زیرا در این حوادث، نیروهای عملیاتی تنها با آتش و دود مواجه نیستند، بلکه با ترکیبی از خطرات اشتعال، انفجار، سمیت، خوردگی، واکنش پذیری، آلودگی محیطی، مصدوم آلوده، پساب اطفاء و آلودگی ثانویه تجهیزات روبه رو هستند. پتروشیمی بندر امام خمینی به دلیل ماهیت فرایندی، گستردگی واحدها، وجود مخازن ذخیره، خطوط انتقال، واحدهای بارگیری و تنوع مواد شیمیایی، نیازمند یک مدل آموزشی اختصاصی، سطح بندی شده و عملیاتی برای نیروهای آتش نشانی صنعتی است. هدف این مقاله، ارائه یک مدل کاربردی پیشنهادی برای آموزش HAZMAT به نیروهای عملیاتی آتش نشانی پتروشیمی بندر امام خمینی است. مدل پیشنهادی بر اساس سه سطح اصلی آگاهی، عملیات و تکنسین طراحی شده و برای هر سطح، ماموریت، حدود اختیارات، سرفصل آموزشی، اقدامات عملیاتی، تجهیزات مورد نیاز، سناریوهای تمرینی و شاخص های ارزیابی عملکرد ارائه می دهد. مبنای استانداردی مقاله شامل NFPA ۴۷۰، OSHA HAZWOPER ۲۹ CFR ۱۹۱۰.۱۲۰(q)، Emergency Response Guidebook ۲۰۲۴، GHS Rev.۱۰، CAMEO Chemicals و چارچوب NIOSH ERHMS است. نتیجه مقاله نشان می دهد که آموزش عمومی و غیرسطح بندی شده برای محیطی مانند پتروشیمی بندر امام کافی نیست. آموزش موثر باید بر مبنای نقش، صلاحیت، سناریوی واقعی، تجهیزات، مانور، دیکان، فرماندهی حادثه، پایش سلامت نیروها و ارزیابی عملکرد طراحی شود.

کلیدواژه ها:

مواد خطرناک ، آتشنشانی صنعتی ، پتروشیمی بندر امام ، HAZMAT