بررسی اثرات ریسک کشوری بر صادرات دو جانبه کالاهای صنعتی در کشورهای خاورمیانه

امروزه با پیچیده شدن محیط بین المللی، تجارت خارجی فیمابین کشورها با افزایش هزینه مبادلاتی پنهان از طریق ریسک کشوری تهدید می شود. کشورهای حوزه خاورمیانه به خصوص در سه دهه اخیر با عدم قطعیت زیادی در تجارت خارجی به ویژه در کندی رشد صادرات صنعتی مواجه شده اند. در مطالعات تجربی اخیر عوامل مختلفی به عنوان تعیین کننده صادرات دوجانبه کشورهای خاورمیانه معرفی شده اند، ولی مطالعات تجربی که تاثیر ریسک کشوری را در جریان صادرات صنعتی دوجانبه مدنظر قرار دهد، بسیار محدود است که هدف اصلی این مطالعه است. از این رو، سوال اصلی این است که آیا ریسک کشوری در خاورمیانه بر صادرات صنعتی کشورهای این حوزه در طی دوره مورد مطالعه تاثیرگذار بوده است یا خیر؟ برای دستیابی به این هدف، در چارچوب مدل جاذبه و به روش حداکثر درستنمایی شبه پواسن با استفاده از داده های تابلویی برای دوره ۲۰۲۱ تا ۲۰۰۲ میزان تاثیرگذاری ریسک کشوری در کنار سایر متغیرهای سنتی مدل جاذبه، بر جریان صادرات صنعتی دوجانبه کشورهای خاورمیانه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته های این مطالعه نشان می دهد در صورت افزایش ریسک کشوری، ریسک اقتصادی، مالی و سیاسی در کشورهای خاورمیانه و همچنین مقاصد صادراتی این دسته از کشورها (کشورهای واردکننده)، میزان صادرات صنعتی این کشورها کاهش می یابد. ضمن اینکه ریسک سیاسی در مقایسه با سایر عوامل بیشترین تاثیر بر صادرات صنعتی کشورهای این منطقه جغرافیایی دارد. یافته های تجربی این مقاله می تواند برای شرکت ها و سیاست گذاران کشورهای خاورمیانه که به دنبال تنوع صادرات صنعتی و بازارهای صادراتی جدید می باشند، حیاتی باشد.

کلیدواژه ها:

صادرات صنعتی ، ریسک اقتصادی ، مدل جاذبه ، کشورهای خاورمیانه