نقش نانوامولسیون ها در بهبود پایداری و فراهمی زیستی ترکیبات زیست فعال در فرآورده های غذایی

ترکیبات زیست فعال نظیر کاروتنوئیدها، اسیدهای چرب امگا-۳ و ویتامین های محلول در چربی، علیرغم ارزش سلامت زایی قابل توجه، به دلیل پایداری محدود در برابر عوامل محیطی و فراهمی زیستی پایین در دستگاه گوارش، با چالش های جدی در صنعت غذا مواجه هستند. هدف: این مطالعه مروری با هدف بررسی جامع مکانیسم های افزایش پایداری فیزیک و شیمیایی و بهبود جذب گوارشی ترکیبات زیست فعال از طریق سامانه های نانوامولسیون، با تاکید ویژه بر نقش این فناوری در تعدیل اثرات ضد مغذی ها انجام شده است. روش شناسی: جستجوی نظام مند در پایگاه های داده Web of Science، Scopus، PubMed و Google Scholar با استفاده از کلیدواژه های مرتبط و در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۶ انجام شد. از میان ۱۸۲ مقاله اولیه، ۸۷ مقاله معیارهای ورود به مطالعه را دارا بودند. یافته ها: نانوامولسیون ها با اندازه قطرات ۲۰ تا ۲۰۰ نانومتر، از طریق مکانیسم های محافظت فیزیکی، کاهش تماس با فاز آبی و کنترل آزادسازی، نرخ تخریب اکسیداتیو ترکیبات زیست فعال را تا ۷۰ درصد کاهش می دهند. همچنین، این سامانه ها با افزایش سطح تماس با آنزیم های گوارشی و تسریع تشکیل میسل های مخلوط، فراهمی زیستی ترکیبات لیپوفیل را به طور معناداری ارتقا می بخشند (افزایش ۳ تا ۱۰ برابری). نقش تعدیل کنندگی نانوامولسیون ها در کاهش اثرات مهارکنندگی ضد مغذی ها (اسید فیتیک، تانن ها و اگزالات ها) بر جذب ریزمغذی ها، یکی از یافته های نوآورانه این مطالعه است. نتیجه گیری: نانوامولسیون ها به عنوان یک پلتفرم فناورانه چندمنظوره، ضمن حفاظت از ترکیبات زیست فعال در برابر تخریب و بهبود جذب گوارشی، راهکار موثری برای غلبه بر محدودیت های ناشی از حضور ضد مغذی ها ارائه می دهند. با این حال، چالش های تولید صنعتی و نیاز به ارزیابی های درون تنی، موانع پیش روی تجاری سازی گسترده این فناوری هستند. توسعه نانوامولسیون های هوشمند و استفاده از امولسیفایرهای سبز، چشم انداز آینده این حوزه را ترسیم می کند.

کلیدواژه ها:

نانوامولسیون ، ترکیبات زیست فعال ، فراهمی زیستی ، پایداری اکسیداتیو ، ضد مغذی ها