صلاحیت دادگاه صلح در رسیدگی به دعاوی خانواده

صلاحیت دادگاه ها به عنوان یکی از ارکان اساسی نظام قضایی، نقش مهمی در تضمین عدالت، تسریع دادرسی و کاهش اختلافات حقوقی دارد. در حقوق ایران، دعاوی خانواده به دلیل حساسیت های اجتماعی و حقوقی، عمدتا در صلاحیت دادگاه های خانواده قرار دارند. با تصویب قانون شورای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ و ایجاد نهاد دادگاه صلح، امکان رسیدگی به برخی دعاوی ساده خانوادگی فراهم شده است، اما مرز دقیق صلاحیت این دادگاه در دعاوی خانوادگی هنوز محل بحث است. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از منابع قانونی، دکترین حقوقی و رویه قضایی، به بررسی حدود صلاحیت دادگاه صلح در دعاوی خانواده می پردازد و مسائل مرتبط با دعاوی مالی، غیرمالی و پیچیدگی های حقوقی مرتبط را تحلیل می کند. یافته های تحقیق نشان می دهد که دادگاه صلح می تواند در دعاوی مالی کم ارزش خانوادگی، مانند مهریه و جهیزیه تا نصاب معین، وارد عمل شود، اما دعاوی پیچیده تر و غیرمالی همچون حضانت، طلاق و نسب در صلاحیت دادگاه خانواده باقی می ماند. همچنین، عدم شفافیت قانونی و تعارض احتمالی آرای قضایی، ضرورت تدوین معیارهای روشن تر و وحدت رویه قضایی را آشکار می سازد. در نهایت، این مطالعه پیشنهادهایی برای بهبود چارچوب قانونی و عملی دادگاه صلح ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

دادگاه صلح ، صلاحیت قضایی ، دعاوی خانواده ، دادگاه خانواده ، آیین دادرسی مدنی ، حقوق ایران