مقایسه تنفس میکروبی پایه خاک در رویشگاه های (داخل قرق، خارج قرق و دیمزار) در شهرستان دلفان (زاگرس مرکزی)

مراتع به عنوان اکوسیستم های طبیعی ارزشمند، نقشی حیاتی در حفظ خاک، تنظیم اقلیم و تنوع زیستی ایفا می کنند. تنفس میکروبی پایه به عنوان شاخصی از سلامت و فعالیت زیستی خاک، نقش حیاتی در اکوسیستم های زمینی دارد. این پژوهش به مقایسه تنفس میکروبی پایه خاک در سه نوع کاربری اراضی - داخل قرق، خارج قرق و دیمزار - در شهرستان دلفان، زاگرس مرکزی، می پردازد. نمونه برداری خاک از عمق ۰-۲۰ سانتی متری در سه سایت (هر کدام با سه تکرار) انجام شد و تنفس پایه با سنجش CO₂ تولیدی در شرایط آزمایشگاهی ارزیابی گردید. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA) تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان دهنده تفاوت آماری معنی دار در سطح احتمال پنج درصد در تنفس پایه خاک بین مناطق بود. منطقه دیمزار با میانگین (۵۷۷/۰ میلی گرم CO₂/گرم خاک/روز) بالاترین تنفس پایه را نشان داد که به طور معنی داری از سایت های داخل قرق (۵۲۰/۰) و خارج قرق (۴۹۶/۰) بیشتر بود. همچنین، تنفس پایه در سایت داخل قرق به طور معنی داری بالاتر از خارج قرق بود. این یافته ها، برخلاف برخی مطالعات، حاکی از فعالیت میکروبی بالای دیمزارها در این منطقه است که می تواند به مدیریت های خاص کشاورزی یا سازگاری میکروبی مرتبط باشد. بالاتر بودن تنفس در منطقه قرق نیز بر اهمیت حفاظت تاکید دارد. این مطالعه بر پیچیدگی عوامل موثر بر تنفس خاک و لزوم درک شرایط محلی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

تنفس پایه ، دلفان ، دیمزار ، قرق ، لرستان