نمادهای معماری و شهرسازی اسلامی و سنتی در شهر تهران

تهران به عنوان پایتخت ایران با پیشینه تاریخی چند صد ساله دارای ساختارهایی سیاسی، فرهنگی و تاریخی بوده که نمودهای معماری و شهرسازی سنتی و اسلامی را در آن به طور واضح می توان دید. بافت های تاریخی شهر تهران با ارزشی که از لحاظ فرهنگی و کالبدی در خود نهان داشته اند از نظر هویت شهری در مرتبه بالایی قرار دارند. بازشناسی نمادها و نگاره های موجود در شهر تهران می تواند معرفی کننده قسمتی از این هویت تاریخی باشد. در همین راستا مقاله پیشرو با هدف بررسی و تحلیل ویژگی ها، اصول و نقش این نمودها در شکل دهی به بافت های فرهنگی و تاریخی این شهر انجام گردیده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات میدانی، مصاحبه و مستندات کتابخانه ای جمع آوری شده اند. نتایج نشان می دهد که با وجود صنعتی شدن و تحولات مدرن، اصول معماری اسلامی مانند محله محوری، سلسله مراتب فضایی، استفاده از مصالح بوم آورد و حریم گرایی در کنار رعایت اصول اقلیمی نقش مهمی در معماری سنتی تهران داشته و در شکل گیری فضاهای شهری و معماری سنتی نقش موثری دارند. این مطالعه می تواند درک بهتری از نقش معماری اسلامی در هستی شناسی و شناخت شناسی در هویت و فرهنگ شهر ایفا نموده و راهکارهایی برای حفاظت و احیای این میراث ارزشمند ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

معماری سنتی ، شهرسازی اسلامی ، هویت شهری ، بافت تاریخی تهران ، اصول معماری ایرانی-اسلامی