شناسایی و تبیین شاخصهای پایداری اجتماعی در بازآفرینی مناظر پساصنعتی

مناظر پساصنعتی از جمله فضاهای شهری هستند که در پی تحولات اقتصادی، جابه جایی صنایع و تغییر الگوهای تولید کارکرد اولیه خود را از دست داده و به فضاهایی متروک یا کم فعالیت تبدیل شده اند. این فضاها علاوه بر چالش های کالبدی زیست محیطی با مسائل اجتماعی متعددی نظیر کاهش حس تعلق به مکان، افت تعاملات اجتماعی، تضعیف هویت مکانی و کاهش کیفیت زندگی مواجه هستند. از این رو توجه به ابعاد اجتماعی در فرآیند بازآفرینی این مناظر اهمیت ویژه ای دارد. هدف پژوهش حاضر تدوین الگویی برای بازآفرینی مناظر پساصنعتی مبتنی بر شاخصهای پایداری اجتماعی است. اساس بررسی ادبیات موضوع و مطالعات مرتبط شاخصهای موثر بر پایداری اجتماعی در بازآفرینی مناظر پساصنعتی شناسایی و تحلیل شدند. نتایج نشان می دهد که مولفه های هویت مکانی، حس تعلق به مکان، مشارکت مردمی، تعاملات اجتماعی، عدالت اجتماعی و فضایی و کیفیت زندگی از مهم ترین عوامل موثر در تحقق پایداری اجتماعی این فضاها هستند. همچنین یافته ها بیانگر آن است که میان این مولفه ها رابطه ای متقابل وجود دارد و تقویت هر یک می تواند زمینه ارتقای سایر شاخص ها را فراهم سازد. در نهایت پژوهش حاضر با تاکید بر رویکردی انسان محور الگویی مفهومی برای بازآفرینی مناظر پساصنعتی ارائه می کند که می تواند در ارتقای کیفیت محیط، افزایش انسجام اجتماعی و دستیابی به توسعه پایدار شهری موثر باشد.

کلیدواژه ها:

منظر پساصنعتی ، بازآفرینی ، پایداری اجتماعی ، حس تعلق به مکان ، هویت مکانی ، مشارکت مردمی