ارزیابی مولفه های خنک سازی غیر فعال در منظر خیابانی در اقلیم گرم و خشک مطالعه ی موردی بلوار امیرکبیر کاشان

اقلیم های گرم و خشک با ویژگی هایی مانند تابش شدید خورشید، رطوبت بسیار پایین، نوسان بالای دمای روز و شب و پوشش گیاهی محدود فضاهای باز شهری را به محیط هایی با تنش حرارتی بالا تبدیل می کنند. این شرایط استفاده از خیابان ها را به ویژه در ساعات گرم روز محدود می کند و نیازمند توجه ویژه به راهبردهای خنک سازی غیر فعال است. پژوهش حاضر به بررسی میدانی و تحلیلی مولفه های خنک سازی غیر فعال در بلوار امیرکبیر، کاشان نمونه ای از شهرهای مرکزی ایران با اقلیم گرم و خشک پرداخته است. روش تحقیق ترکیبی از برداشت های خرد اقلیمی، تحلیل کالبدی عناصر، خیابان و شبیه سازی های سه بعدی با نرم افزار ENVI-met بود. نتایج نشان داد که سایه و پوشش گیاهی موثرترین عامل در کاهش دمای هوا و دمای تابشی موثر (MRT)، هستند به طوری که افزایش شاخص سطح برگ و سایه اندازی پیوسته موجب کاهش دمای هوا و حدود ۱۰°C در MRT شد. هندسه خیابان با نسبت ارتفاع به عرض بهینه، مصالح با آلبدو بالا و جریان باد مناسب نقش های مکمل در بهبود شرایط حرارتی داشتند. تحلیل آماری و شبیه سازی ها نشان داد که ترکیب همزمان این مولفه ها می تواند PET را تا حدود ۳-۶°C کاهش دهد و شرایط نزدیک به آسایش حرارتی فراهم کند. یافته ها تاکید می کنند که طراحی و بازآفرینی خیابان ها در اقلیم گرم و خشک نیازمند رویکردی چندعاملی و هماهنگ است. این پژوهش می تواند راهنمایی عملی برای ارتقای زیست پذیری و آسایش حرارتی فضاهای شهری ایران و سایر مناطق مشابه ارائه دهد و بر اهمیت تلفیق عناصر سبز، سایه، مصالح مناسب و هندسه خیابان در طراحی اقلیمی معابر شهری تاکید کند.

کلیدواژه ها:

اقلیم گرم و خشک ، خنک سازی غیر فعال ، آسایش حرارتی ، خیابان شهری ، سایه و پوشش گیاهی