بررسی زیبایی شناسی نقوش و رنگ مسجد نصیر الملک در دوره قاجار در جهت بازآفرینی عناصر تزئینی

این پژوهش با هدف بررسی زیبایی شناسی نقوش و رنگ های به کار رفته در مسجد نصیرالملک شیراز در دوره قاجار و استخراج اصول حاکم بر آنها به منظور ارائه راهکارهایی برای بازآفرینی معاصر این عناصر تزئینی انجام شده است. این مطالعه از نوع بنیادی و با رویکردی توصیفی-تحلیلی است که با روش مروری و کتابخانه ای انجام پذیرفته است. یافته ها نشان می دهد که زیبایی شناسی مسجد نصیرالملک بر پایه هماهنگی عمیق میان نقوش انتزاعی و رنگ های نمادین استوار است. نقوش با ریتمی موزون و تکرارشونده مفهومی از عالم ملکوت و بی پایانی را القا می کنند. رنگ های غالب شامل صورتی به عنوان نماد شادی و روحانیت، لاجوردی نماد عظمت و آسمان، فیروزه ای نماد بهشت و طلایی نماد نور الهی است. بازی نور از طریق شیشه های رنگی این تزئینات ایستا را به پدیده ای پویا و متغیر تبدیل کرده که تجلی گر مفهوم «نور» به عنوان یک عنصر معنوی والا است. بازآفرینی عناصر تزئینی مسجد نصیرالملک در عصر حاضر، مستلزم درک این اصول زیبایی شناختی هماهنگی، نمادگرایی، ریتم و تعامل نور و رنگ و نه تقلید صرف از فرم هاست. این بازآفرینی می تواند در قالب به کارگیری پالت رنگی منحصر به فرد این بنا، بازتفسیر نقوش سنتی در ترکیب بندی های مدرن و الهام از بازی پویای نور و رنگ در هنرهای جدید و طراحی معاصر محقق شود. چنین رویکردی می تواند پلی میان میراث غنی هنر قاجار و خلاقیت هنری دوران معاصر ایجاد کند.

کلیدواژه ها:

زیبایی شناسی ، رنگ ، نقوش تزئینات ، مسجد نصیر الملک ، قاجار