کیفیات به عنوان مولدهای سازنده طراحی شهری رویکردی بر سازمان دهی کالبدی عرصه عمومی با تاکید بر ابعاد عملکردی، زیبایی شناختی و زیست محیطی

حکیده در دنیایی که شهرها هر روز شلوغ تر و بی روح تر می شوند بازگرداندن فضاهای عمومی به عنوان صحنه های زنده زندگی اجتماعی، نه یک انتخاب که یک ضرورت است. این موضوع به ویژه در بافت های شهری ایران که گاهی تحت الشعاع رشد فیزیکی بی رویه قرار گرفته است اهمیت دو چندان می یابد. این مقاله با هدف شناسایی و دسته بندی اجزای سازنده کیفیت فضاهای شهری با بهره گیری از آرای خرد، پیشینیان اندیشمندان خارجی (۱۹۶۰ تا ۲۰۱۰) و صاحب نظران داخلی (۱۳۸۰ تا ۱۴۰۲) (ه.ش) شش مولفه را به عنوان بسترهای کیفیت فضاهای عمومی شهر شناسایی می کند. بررسی های حاصل نشان می دهد که یک فضای عمومی با کیفیت فضایی است که در برگیرنده پویایی اجتماعی و امنیت، خوانایی، آسایش اقلیمی، قابلیت استفاده و مقیاس انسانی، یکپارچگی ادراکی و هویت مکانی باشد؛ هرچند فهرست مذکور جامع و مانع نیست و می توان مولفه های دیگری نیز به آن اضافه نمود. روش پژوهش مروری تحلیلی است و داده ها با تحلیل محتوای منابع داخلی و خارجی از جمله کارمونا، او که، گلکار، بحرینی و دیگران جمع آوری و پردازش شده اند. این ویژگی های کیفی در قالب یک مدل مفهومی عملی سازماندهی شد و در تعاملی پویا و هم افزا با یک فضای عینی پیاده راه فرهنگی شهرداری رشت مورد تطبیق قرار گرفت. این مقاله با توجه به اقلیم و با برجسته سازی انسان به عنوان محور طراحی بر تصمیم گیری های حاصل از درک کیفی فضای عمومی تاکید می کند. حاصل و نتیجه گیری حاکی از آن است که گذار از طراحی فرم محور به طراحی کیفیت محور می تواند ساختار کالبدی شهر را به عرصه ای پاسخ ده، معناگرا و پایدار تبدیل کند.

کلیدواژه ها:

فضاهای عمومی ، طراحی شهری ، کیفیت فضایی ، رشت