نقش ویژگی های فضایی در تقویت همبستگی اجتماعی در فضاهای عمومی شهری مرور نظام مند و مدل مفهومی

فضاهای عمومی شهری همچون میدان ها، پارک ها و گذرگاه ها نقش مهمی در شکل دهی تعاملات اجتماعی و تقویت همبستگی اجتماعی در محیط شهری ایفا می کنند. این مقاله با هدف تحلیل رابطه میان ویژگی های فضایی و همبستگی اجتماعی بر اساس مرور نظام مند ادبیات بین المللی به بررسی عوامل موثر بر سرزندگی، تعامل اجتماعی و تعلق به مکان در فضاهای عمومی شهری می پردازد. یافته ها نشان می دهند که ویژگی های کالبدی و محیطی فضا از جمله دسترسی آسان، تنوع کاربری، طراحی مبلمان و امکانات شهری، کف سازی، نورپردازی و انعطاف پذیری فضا نقش تعیین کننده ای در افزایش حضور، تعامل و تجربه مشترک شهروندان دارند، همچنین عوامل اجتماعی و دموگرافیک مانند ترکیب جمعیتی، سن، مدت سکونت و ادراک امنیت به عنوان متغیرهای میانجی اثر زمینه فضایی را بر همبستگی اجتماعی تعدیل می کنند. بر اساس این تحلیل مقاله یک الگوی مفهومی چندبعدی ارائه می دهد که تعامل میان زمینه کالبدی فضایی، ویژگی های اجتماعی جمعیتی و تعاملات اجتماعی را نمایش می دهد و مسیرهایی برای ارتقای کیفیت و سرزندگی فضاهای عمومی شهری پیشنهاد می کند. این پژوهش نشان می دهد که طراحی شهری موفق تنها محدود به زیبایی و عملکرد فیزیکی نیست بلکه باید با درک ترکیبی از ساختار فضایی، ویژگی های اجتماعی و تجربیات روزمره کاربران شکل گیرد.

کلیدواژه ها:

زمینه فضایی ، همبستگی اجتماعی ، فضاهای عمومی شهری ، تعامل اجتماعی ، طراحی شهری ، سرزندگی شهری