تاب آوری اجتماعی منابع آب اصفهان

آب به عنوان یکی از اساسی ترین منابع طبیعی نقش تعیین کننده ای در توسعه اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی جوامع انسانی ایفا می کند. در دهه های اخیر افزایش جمعیت، توسعه شهرنشینی، رشد فعالیت های صنعتی و کشاورزی و همچنین تغییرات اقلیمی موجب افزایش فشار بر منابع آب در بسیاری از مناطق جهان شده است. شهر اصفهان به عنوان یکی از مهم ترین مراکز جمعیتی، صنعتی و فرهنگی ایران، طی سال های اخیر با بحران های متعددی در حوزه منابع آب مواجه بوده است. کاهش بارندگی، خشکسالی های مداوم، افت سطح آب های زیرزمینی، خشک شدن زاینده رود و افزایش تقاضای مصرف آب از جمله مهم ترین چالش های این شهر به شمار می روند. تداوم این شرایط نه تنها پایداری منابع آب را تهدید می کند بلکه پیامدهای گسترده ای در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی به دنبال دارد. در چنین شرایطی، مفهوم تاب آوری اجتماعی به عنوان توانایی جوامع در مقابله، سازگاری و بازیابی در برابر بحران ها و تنش های محیطی اهمیت ویژه ای پیدا می کند. تاب آوری اجتماعی می تواند ظرفیت جامعه را برای مواجهه با بحران آب افزایش داده و از شدت آسیب های ناشی از آن بکاهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی ابعاد تاب آوری اجتماعی منابع آب شهر اصفهان، عوامل موثر بر آن و راهکارهای ارتقای این ظرفیت اجتماعی انجام شده است؛ این نتایج نشان می دهد که مشارکت اجتماعی، سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی، مدیریت یکپارچه منابع آب، آموزش و آگاهی عمومی و حکمرانی مطلوب از مهم ترین عوامل موثر بر افزایش تاب آوری اجتماعی در برابر بحران آب هستند. همچنین تقویت همکاری میان نهادهای دولتی، سازمان های محلی و شهروندان می تواند زمینه تحقق مدیریت پایدار منابع آب را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری اجتماعی ، منابع آب ، بحران آب ، زاینده رود ، مدیریت پایدار آب ، اصفهان ، سرمایه اجتماعی