تحلیل فضایی شاخصهای مسکن در بافت قدیم محله جوادالائمه بجنورد

رشد سریع شهرنشینی و تغییرات اجتماعی اقتصادی در چند دهه اخیر منجر به فرسودگی و ناکارآمدی بسیاری از بافتهای قدیمی شهری در ایران شده است محله جواد الائمه بجنورد نمونهای بارز از این بافتها به شمار میرود که دچار مشکلات متعدد، کالبدی اقتصادی اجتماعی و زیر ساختی است. هدف این پژوهش تحلیل فضایی شاخصهای کمی و کیفی مسکن در این محله و شناسایی چالشها و فرصتهای بازآفرینی آن با رویکردی علمی و کاربردی است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر دادههای میدانی اسنادی و پرسشنامه ای بوده است. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های استاندارد با تایید روایی و پایایی توسط متخصصین مشاهده میدانی و مصاحبه با ساکنان و مسئولین محلی و بررسی نقشه ها و گزارشهای شهری بوده است. تعداد ۲۰۰ خانوار به روش نمونه گیری تصادفی ساده و اطلاعات توسط نرم افزارهای SPSS آزمون، همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی، ArcGIS تحلیل فضایی و تهیه نقشه های پراکندگی و Excel تحلیل شد. نتایج استنتاج نشان داد که عمده واحدهای مسکونی محله قدمت بالایی داشته مصالح غیر استاندارد و سطح استحکام پایینی دارند. کیفیت فیزیکی نامطلوب فرسودگی تاسیسات عایق بندی ضعیف و کمبود امکانات زندگی مدرن مشکلات اصلی ساکنان است میانگین رضایت مندی ساکنان از مسکن و محله و نیز کیفیت خدمات اساسی کمتر از حد متوسط بوده و براساس آزمونهای آماری این موارد به شکل معناداری تایید شد. یافتههای تحلیل فضایی با GIS نیز نشان داد تمرکز فرسودگی و پایین بودن شاخصهای مسکن در هسته قدیمی محله بیشتر است در نهایت پژوهش راهکارهایی از جمله ارتقای مشارکت مردمی نوسازی کالبدی بهبود زیرساختها تشویق سرمایه گذاری ارتقای خدمات و توجه به حفظ هویت تاریخی محله را پیشنهاد میکند این مطالعه الگویی کارآمد برای بازآفرینی بافتهای مسکونی فرسوده سایر شهرها ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

تحلیل ، فضایی ، بافت مسکونی ، باز آفرینی ، شهری ، شاخص ، مسکن ، جواد الائمه بجنورد