نقش نقشه برداری در شناسایی و مدیریت منابع آب زیرزمینی: مطالعه مروری

امروزه با توجه به رشد فزاینده، جمعیت، صنعتی شدن و تغییرات اقلیمی منابع آب زیرزمینی به عنوان یکی از حیاتی ترین ذخایر آب شیرین جهان شناخته می شوند. با کاهش دبی چشمه ها و افت تراز سفره های آب، مدیریت پایدار این منابع برای تامین آب شرب و کشاورزی به ضرورتی استراتژیک تبدیل شده است. در این میان نقشه برداری هیدروژئولوژیکی از روش های سنتی که بر تفسیر کیفی ویژگی های ساختاری و سنگ شناسی استوار بود به سمت رویکردهای مدرن و یکپارچه تغییر جهت داده است. پژوهش های مورد بررسی نشان می دهند که تلفیق فناوری های سنجش از دور (RS) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) ابزاری قدرتمند برای شناسایی زون های پتانسیل آب زیرزمینی فراهم می کند. روش های اصلی شامل تحلیل خطواره ها، تراکم زهکشی و مدل سازی پارامترهای هیدرولوژیکی در محیط GIS با استفاده از تکنیک های وزنی (AHP) و آماری است. همچنین بهره گیری از داده های ماهواره ای نوین مانند GRACE برای پایش تغییرات جرم آب و الگوریتم های هوش مصنوعی نظیر (ANN) و منطق فازی دقت پیش بینی تراز آب را به شکل چشم گیری ارتقا داده است. شبکه های عصبی نتایج کلیدی حاکی از آن است که این رویکردهای نوین علاوه بر کاهش هزینه های اکتشاف و افزایش نرخ موفقیت حفاری امکان پهنه بندی دقیق کیفی و ارزیابی خطر آلودگی را نیز میسر می سازند. در نهایت ایجاد پایگاه های داده منسجم و مدل سازی های عددی گامی اساسی در جهت تدوین استراتژی های مدیریت یکپارچه و مقابله با چالش های زیست محیطی آینده محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

منابع آب زیر زمینی ، مدیریت پایدار ، پتانسیل یابی آب زیر زمینی ، هیدروژئولوژیک ، سنجش از راه دور ، تراز آب زیر زمینی