بررسی نقش گونه های گیاهی در فضای سبز شهری و تاثیر آن بر سلامت روانی شهروندان

شهرنشینی سریع در ایران همراه با کاهش شدید سرانه واقعی و قابل دسترس فضای سبز همراه بوده و این امر سلامت روانی شهروندان را به شدت تهدید می کند. این مقاله با مرور مکانیسم های علمی شناخته شده بازیابی توجه هدایت شده، کاهش استرس فیزیولوژیک، آروماتراپی، اثر میکروبیوم خاک، تحریک چندحسی و حس تعلق زیستی نشان می دهد که کیفیت و تنوع زیستی فضای سبز تاثیر بسیار بیشتری از کمیت (متراژ) بر کاهش اضطراب، افسردگی و نشخوار فکری دارد. بررسی تجربیات موفق داخلی و مقایسه جهانی ثابت می کند پارک هایی با شاخص تنوع بالای ۳ و حداقل ۷۰ گونه های بومی معطر و رنگارنگ تا ۴ برابر موثرتر از پارک های تک کشت چمن همراه با درختانی مانند کاج هستند. با این حال چالش های متعدد از جمله توزیع ناعادلانه تصرف فضای سبز، مدیریت پیمانکاری کوتاه مدت، آبیاری نادرست، ناامنی و نبود نگاه سلامت محور مانع اصلی بهره مندی شهروندان از این ظرفیت درمانی رایگان شده است. در نهایت مقاله یازده پیشنهاد عملی و زمان بندی شده ارائه می دهد که در صورت اجرا تا سال ۱۴۱۰ می تواند سرانه واقعی فضای سبز موثر را دو برابر کند، مصرف آب را تا ۶۵٪ کاهش دهد و سلامت روانی شهروندان را دست کم ۳۰۲۵ بهبود بخشد. فضای سبز با کیفیت دیگر یک تزیین شهری نیست؛ یک ضرورت سلامت عمومی و ارزان ترین کلینیک روان پزشکی بدون نسخه است. این پژوهش قصد دارد ضمن مرور مکانیسم های روان شناختی موثر، به بررسی گونه های گیاهی مناسب برای شهرهای ایران و تاثیر واقعی آنها بر سلامت روان بپردازد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است و اطلاعات به صورت کتابخانه ای اسنادی جمع آوری شده است.

کلیدواژه ها:

گونه های گیاهی ، فضای سبز شهری ، سلامت روانی