مدیریت بازآفرینی شهری با نگاهی بر بهینه سازی الگوهای ترافیکی در بافتهای قدیمی

بازآفرینی شهری رویکردی برای احیای تعادل در کارکرد درونی نظام شهری به شمار می رود که هدف آن، تداوم بخشیدن به ارزش های سکونتگاه های شهری است. در ایران طی چند دهه گذشته مرمت شهری با روش های گوناگونی به کار گرفته شده است. رهیافت بازآفرینی شهری در واقع روایتی یکپارچه و فراگیر از مرمت شهری محسوب می شود که ابعاد کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و همچنین محدودیت های توسعه در درون شهر را مد نظر قرار می دهد. بیشتر شهرهای مهم ایران مانند تهران، تبریز، اصفهان، اردبیل، شیراز، کاشان، سمنان و شوشتر در مجاورت یا پیرامون هسته های تاریخی خود شکل گرفته و گسترش یافته اند. هسته تاریخی بخشی از کلیت شهر است که عمدتا مراکز اصلی فعالیت های سنتی و امروزی را در خود جای داده است. از این رو توجه به بافت های تاریخی نه تنها به دلیل حفظ ارزش های پنهان در آن ها اهمیت دارد بلکه به خاطر رفع یک چالش اساسی در شهرهای کشور نیز ضروری می نماید. بی توجهی به نیازهای چنین بافت هایی با وجود تغییرات چشمگیر طی حدود چهار دهه اخیر ارزش های موجود را به زوال کشانده و باعث شده که در سال های اخیر دولت توجه ویژه ای به این مسئله داشته باشد. مشخص است که عدم توجه چهل ساله را نمی توان در چند روز برطرف کرد هرچند فوریت، موضوع ضرورت برنامه ریزی های ویژه، طرح های هدفمند و همچنین سرمایه گذاری دولتی را می طلبد. در سطح جهان به ویژه پس از جنگ جهانی دوم، تجارب بسیار ارزشمندی در زمینه احیای بافت های فرسوده و تاریخی به دست آمده و روش های متنوعی به کار رفته که نتایج مطلوبی در پی داشته است. شهر سمنان به عنوان یکی از شهرهای شاخص کشور با تحولاتی که از آغاز سده اخیر تجربه کرده رشد بی سابقه ای را از سر گذرانده است. در این شهر افزون بر بافت های سنتی که دستخوش تغییر شده اند، محله های جدیدی نیز بر اساس ضوابط شهرسازی مدرن ساخته شده اند. همچنین بخش های کم برخوردار شهری بدون برنامه ریزی مشخصی رشد کرده اند.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، بافت تاریخی ، شهر سمنان ، توسعه کالبدی ، ساماندهی فضایی ، الگوهای ترافیکی ، احیای بافت های فرسوده