بررسی استفاده از کلاه ایمنی در موتورسواران شهر رشت با تاکید بر تفاوتهای جنسیتی

استفاده از کلاه ایمنی یکی از موثرترین راهکارها برای کاهش شدت جراحات و مرگ و میر ناشی از سوانح مربوط به موتورسیکلت است. با وجود الزامات قانونی در ایران شواهد موجود حاکی از آن است که نرخ استفاده از کلاه ایمنی در میان موتورسواران همچنان پایین است و نقش جنسیت در این رفتار ایمنی به طور کافی بررسی نشده است. هدف پژوهش حاضر بررسی الگوی استفاده از کلاه ایمنی در میان موتورسواران شهر رشت با تاکید بر تفاوتهای جنسیتی است. این مطالعه به صورت میدانی و مبتنی بر مشاهده مستقیم در هفت معبر شهری منتخب و طی سه روز با شرایط متفاوت روز تعطیل، روز بارانی و روز وسط هفته انجام شد. داده ها در دو بازه زمانی ۱۰ تا ۱۲ و ۱۷ تا ۱۹ جمع آوری گردید و در مجموع رفتار ۳۹۸۱ موتورسوار ثبت شد. از این، تعداد ۸۲۴ مرد با کلاه ایمنی و ۳۰۴۵ مرد بدون کلاه ایمنی همچنین ۵۲ زن با کلاه و ۶۰ زن بدون کلاه ایمنی مشاهده شدند. نتایج توصیفی نشان داد که نسبت استفاده از کلاه ایمنی در میان مردان حدود ۲۱.۳ درصد و در میان زنان حدود ۴۶.۴ درصد است که بیانگر اختلاف قابل توجه در رفتار ایمنی میان دو جنس است. برای بررسی معناداری آماری تفاوت ها از آزمون کای دو برای مقایسه نسبت استفاده از کلاه ایمنی میان زنان و مردان استفاده شد. نتایج آزمون حاکی از وجود تفاوت معنادار در سطح اطمینان ۹۵ درصد بین الگوی استفاده از کلاه ایمنی در دو گروه است. یافته های این پژوهش بر ضرورت توجه به ملاحظات جنسیتی در برنامه ریزی های ایمنی ترافیک، طراحی مداخلات آموزشی، هدفمند و تقویت نظارت بر استفاده از کلاه ایمنی در شهر رشت تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

کلاه ایمنی موتورسیکلت ، جنسیت ، ایمنی ترافیک ، رشت ، آزمون کای دو