راهکارهای نوین شهر ۱۵ دقیقه ای برای تحقق ارتقای کیفیت زندگی شهری

رشد سریع شهرنشینی در دهه های اخیر چالش های متعددی در ساختار فضایی و عملکردی شهرها ایجاد کرده است که از مهم ترین آنها می توان به افزایش ترافیک، آلودگی هوا، گسترش پراکنده شهری و نابرابری در دسترسی به خدمات اشاره کرد. این مسائل تاثیر مستقیمی بر کیفیت زندگی شهروندان داشته و ضرورت بازنگری در رویکردهای برنامه ریزی شهری را برجسته ساخته است. در این میان الگوی شهر ۱۵ دقیقه ای به عنوان یکی از رویکردهای نوین برنامه ریزی شهری با تاکید بر دسترسی محلی به خدمات و کاهش وابستگی به خودرو مطرح شده است. هدف پژوهش حاضر بررسی راهکارهای مبتنی بر این الگو در ارتقای کیفیت زندگی شهری و تبیین سازوکارهای تاثیرگذاری آن بر ابعاد مختلف زندگی شهری است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است و داده های مورد نیاز از طریق مطالعات اسنادی و کتابخانه ای شامل مقالات علمی، گزارش های سازمان های بین المللی و منابع تخصصی حوزه برنامه ریزی شهری گردآوری شده است. همچنین برای بررسی ابعاد اجرایی این رویکرد تجربه شهر پاریس به عنوان نمونه ای شاخص در پیاده سازی الگوی شهر ۱۵ دقیقه ای مورد تحلیل قرار گرفته است. در مرحله تحلیل، با بهره گیری از روش تحلیل کیفی و تطبیقی مولفه های اصلی این الگو شامل مجاورت، تراکم، تنوع کاربری و همه جاکستری استخراج و ارتباط آنها با شاخص های کیفیت زندگی شهری بررسی شد. نتایج پژوهش نشان می دهد که تحقق اصول شهر ۱۵ دقیقه ای از طریق کاهش زمان سفرهای روزمره، توسعه حمل و نقل پایدار، افزایش سرزندگی فضاهای عمومی، تقویت تعاملات اجتماعی و کاهش نابرابری های فضایی می تواند به طور قابل توجهی کیفیت زندگی شهری را ارتقا دهد. تجربه پاریس نیز نشان می دهد توسعه مسیرهای دوچرخه، محدودسازی تردد خودروها، تقویت خدمات محله محور و بازآفرینی فضاهای عمومی نقش مهمی در تحقق این رویکرد دارند. در مجموع الگوی شهر ۱۵ دقیقه ای چارچوبی موثر برای حرکت به سوی شهرهای انسان محور پایدار و زیست پذیر فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

شهر ۱۵ دقیقه ای ، کیفیت زندگی شهری ، دسترسی پذیری ، پیاده مداری