بررسی شاخصهای شهر خلاق در توسعه شهری کاشان

این پژوهش با هدف تحلیل شاخصهای شهر خلاق در توسعه شهری کاشان و با رویکرد کیفی-تحلیلی انجام شده است تا ظرفیت ها چالشها و شرایط تحقق خلاقیت شهری در این شهر مورد واکاوی قرار گیرد. داده های پژوهش از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته با مدیران، کارشناسان، هنرمندان و فعالان فرهنگی و همچنین تحلیل اسناد و برنامه های شهری گردآوری شد. تحلیل مضمون داده ها نشان داد که کاشان واجد مجموعه ای از ظرفیت های برجسته در چهار حوزه سرمایه فرهنگی و تاریخی، سرمایه انسانی خلاق، فضاهای شهری هویت مند و قابلیت های اقتصاد خلاق است؛ با این حال، نبود شبکه سازی میان این عناصر، ضعف در زیرساخت های فناورانه، محدودیت در حمایت نهادی از نیروهای خلاق و چالش های حکمرانی مشارکتی مانع بهره برداری همه جانبه از این ظرفیت ها شده است. یافته ها نشان می دهد که نقش هویت فرهنگی و میراث تاریخی کاشان به عنوان محرک اصلی خلاقیت شهری در وضعیت کنونی بیش از آن که پویا و فعال باشد، ایستا و کمتر پیوند خورده با فرآیندهای نوآوری است، همچنین اگرچه سرمایه انسانی شهر از توان بالایی برای تولید و بازآفرینی فرهنگی برخوردار است اما نبود سازوکارهای حمایتی و فضاهای مناسب برای فعالیت خلاق کارآمدی این ظرفیت را کاهش داده است. در حوزه فضاهای شهری نیز ظرفیت های تاریخی و عمومی فراوانی وجود دارد که تاکنون به طور کامل فعال سازی نشده اند. در مجموع نتایج پژوهش نشان می دهد که کاشان برای حرکت به سوی شهر خلاق نیازمند ایجاد زیست بومی یکپارچه مبتنی بر پیوند میان میراث، نوآوری، مدیریت شهری و جامعه محلی است؛ زیست بومی که در آن خلاقیت نه به عنوان یک پروژه، بلکه به عنوان رویکردی مشارکتی و طولانی مدت در برنامه ریزی شهری دنبال شود. این پژوهش تاکید می کند که تحقق چشم انداز شهر خلاق کاشان امکان پذیر است، مشروط بر آنکه سیاست گذاری شهری از وضعیت جزیره ای فاصله گرفته و در قالب راهبردی، جامع، مشارکتی و آینده نگر بازتعریف شود.

کلیدواژه ها:

شهر خلاق ، توسعه شهری ، سرمایه فرهنگی ، اقتصاد خلاق ، حکمرانی شهری ، کاشان