تاب آوری حس مکان در تحول شهر با رویکرد شهر هوشمند نمونه موردی شهر اهواز

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاب آوری حس مکان در تحول شهری با رویکرد شهر هوشمند و نمونه گیری از شهر اهواز انجام شده است. هدف اصلی، تحقیق تحلیل تاثیر تحولات شهری هوشمند بر تاب آوری حس مکان در شهروندان و شناسایی عوامل موثر بر این پدیده است. سوال اصلی تحقیق این است که چگونه تاب آوری حس مکان در شهر اهواز تحت تاثیر تحولات شهری با رویکرد شهر هوشمند قرار می گیرد. این پژوهش از نوع کاربردی و از روش تحقیق ترکیبی (کمی و کیفی) بهره برده است تا علاوه بر تحلیل داده های کمی، دیدگاه های شهروندان و متخصصان نیز به طور جامع مورد ارزیابی قرار گیرد. جامعه آماری شامل شهروندان مناطق هشت گانه شهرداری اهواز و گروه متخصصان شامل اساتید، مدیران ارشد و کارشناسان حوزه شهری و فناوری اطلاعات بود. روش نمونه گیری در بخش شهروندان به صورت طبقه بندی شده احتمالی و در بخش متخصصان با روش گلوله برفی انجام شد. حجم نمونه شهروندان با فرمول کوکران برابر با ۴۰۰ نفر برآورد و مصاحبه های متخصصان تا رسیدن به اشباع نظری انجام شد. برای تحلیل داده ها و برازش مدل ساختاری از نرم افزار SmartPLS و تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد عوامل محیطی، اجتماعی و فناورانه به طور مستقیم و غیرمستقیم بر تاب آوری حس تعلق و حس مکان شهروندان تاثیرگذارند. شاخص های کلیدی تاب آوری حس مکان شامل دلبستگی عاطفی، مشارکت، رضایت و دسترسی بوده و فناوری های شهر هوشمند با مکانیزم هایی همچون حس کنترل، مالکیت و بازخورد نقش موثری در تقویت حس مکان دارند. همچنین مشارکت واقعی شهروندان در برنامه ریزی فعالیت های فرهنگی و مدیریت بحران باعث تقویت تاب آوری روانی و اجتماعی و عوامل فیزیکی و اجتماعی محله شامل کیفیت فضا، بافت تاریخی، تعاملات اجتماعی و هویت محله نیز نقش تعیین کننده ای در ایجاد حس مکان قوی و تاب آور ایفا می کند. برازش مدل نشان داد که مقدار R۲ برابر با ۰.۷۸۹ و معیار نیکویی برازش کلی مدل برابر با ۰.۶۲۰ به دست آمد که نشان دهنده برازش قوی و مناسب الگوی پیشنهادی با داده ها می باشد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری حس ، مکان ، شهر هوشمند ، مشارکت شهروندان ، تحول شهری