سنجش مولفه های موثر بر ارتقا تاب آوری کالبدی - محیطی محلات شهری با تاکید بر اصول طراحی شهری پایدار: نمونه موردی محله دانش در شهر مشهد

شهر حاصل تکامل تاریخی و طبیعی جوامع زیستی انسان است و در مکانی طبیعی قرار دارد. در جامعه امروز شهری برای دستیابی به تاب آوری کالبدی و فضایی محلات بنیادی ترین عناصر شهری و حلقه واسط بین شهر و شهروندان هستند. اهمیت این موضوع از آنجایی ناشی می گردد که تاب آوری بر اساس اصول شهرسازی و طراحی شهری در محیط های مسکونی نظریه ها و ایده های مطرح شده در تاب آوری را به عینیت تبدیل می کنند و مسایل آن را محسوس تر می شود. تاب آوری سازگاری و انعطاف پذیری جامعه محلی در مقابل تغییرات حاصل از بروز سوانح همراه با کاهش آسیب پذیری کالبدی-فضایی و برای ارتقا کیفیت زندگی تعریف می شود. آنچه در این تحقیق حائز اهمیت بوده است شناسایی و سنجش اصول و معیارهای موثر بر ارتقا تاب آوری فضایی و کالبدی بر اساس اصول طراحی شهری پایدار در سطح محله دانش در شهر مشهد با تکیه بر توسعه کیفیت های زندگی شهری و نحوه تحقق بخشیدن آنها در محله می باشد. تحقیق حاضر با روش های کمی و کیفی سعی در واکاوی شناخت ساختارهای عملکردی، اجتماعی فضایی و کالبدی محله دانش در شهر مشهد به تدوین شاخص های نهایی حاصل از این پژوهش تنظیم شده است. در تدوین این مقاله از فنون و روش های متداول مصاحبه، پرسشنامه و وزن دهی معیارها جهت رسیدن به معیارها مورد استفاده شده است. نتایج بدست آمده نشان می دهد در محله دانش تاب آوری کالبدی و فضایی با توجه به پتانسیل گردشگری و مذهبی شهر مشهد رو به کاهش است و مدیریت شهری موظف است با ایجاد حس همدلی و آگاهی میان ساکنین به تقویت هویت اجتماعی و کالبدی بپردازد. همچنین در نهایت راهکارهایی بر اساس مسائل موجود جهت ارتقا تاب آوری فضایی و کالبدی در محله دانش پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ، طراحی شهری ، پایدار ، محله ، کیفیت زندگی ، هویت اجتماعی