شهر دوستدار سالمند، الزامات استانداردها و چالشهای اجرای آن در شهرهای ایران

پدیده سالمندی جمعیت یکی از تحولات مهم جمعیتی قرن بیست و یکم است و کشورها ناگزیر باید خود را برای استقبال از جمعیت سالمند و تامین نیازهای آنها آماده کنند. چنین روندی در ایران نیز به سرعت در حال افزایش است و این تحول جمعیتی ضرورت بازنگری در سیاست طراحی شهری و برنامه ریزی خدمات محله ای را دوچندان کرده است. مفهوم «شهر دوستدار سالمند» که توسط سازمان جهانی بهداشت مطرح شده مجموعه ای از شاخص ها و مداخلات عملیاتی است که هدف آن ارتقای کیفیت زندگی سالمندان، فراهم سازی دسترسی برابر، افزایش مشارکت اجتماعی و کاهش موانع محیطی است. این مقاله با رویکرد مروری ادبیات علمی را تحلیل کرده و با تلفیق یافته های جهانی و پژوهش های بومی، چالش های اجرایی، کاستی های طراحی و سیاست گذاری و نیازهای واقعی سالمندان در شهرها را بررسی می کند. نتایج نشان می دهد که علیرغم افزایش مطالعات و اعلام برنامه های بین المللی مانند «دهه سالمندی سالم» سازمان جهانی بهداشت، در بسیاری از شهرهای ایران شاخص های مربوط به پیاده مداری، ایمنی، دسترس پذیری، حمل و نقل، کیفیت فضاهای عمومی، مسکن سالمندپسند و خدمات محله ای هنوز با استانداردهای بین المللی فاصله دارد. این مقاله با ارائه بسته ای از راهکارهای مرحله ای شامل مداخلات خرد محله ای، بازطراحی مسیرهای پیاده، بهبود حمل و نقل عمومی، مشارکت اجتماعی و چارچوب پایش شاخص ها مسیر اجرای یک برنامه شهری سازگار با نیازهای سالمندان را پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

دوستدار سالمند ، بازطراحی ، سیاست گذاری شهری