مطالعه مروری وضعیت کنونی و مسیرهای آینده ژئوپورتالها

ژئوپورتالها به عنوان رابط تعامل کاربر در زیرساخت های داده مکانی SDI نقشی تعیین کننده در کشف، پیش نمایش، دسترسی داده ها و سرویس های مکانی دارند. رشد پرشتاب داده های سنجش از دور و اینترنت اشیا، همراه با رواج معماری های cloud-native (رایانش بومی ابر؛ رویکردی برای طراحی و پیاده سازی نرم افزارها و داده ها به گونه ای که مستقیما در محیط های ابری مقیاس پذیر و قابل نگهداری باشند)، الزامات تازه ای را برای مقیاس پذیری، تعامل پذیری و ماشین خوانی تحمیل کرده است. با رویکرد مرور نظام مند اسناد و استانداردها و سنتز روایتی-تحلیلی وضعیت کنونی ژئوپورتال ها را در چهار محور استانداردها و APIها، الگوهای داده و کاتالوگ، کیفیت خدمت و تجربه کاربر و حکمرانی و معناشناسی تبیین می کند؛ سپس با تکیه بر اصول FAIR و بلوک های (OGC API (Records/Features/Tiles/Maps/Styles و زبان های داده CO، فرمت بهینه برای تصاویر رستری که امکان دسترسی بخشی در محیط کلاد را می دهد، GeoParquet (قالب ستونی برای داده های برداری که پردازش سریع و مقیاس پذیر را ممکن می سازد، STAC چارچوبی برای جست وجو و سازمان دهی دارایی های مکانی-زمانی مثل تصاویر سنجش از دور)، چارچوبی API-first و cloud-native برای طراحی ژئوپورتال ارائه می دهد. تحلیل SWOT نشان می دهد استانداردسازی گسترده و معماری های نوین ظرفیت های قابل توجهی برای پاسخ به نیازهای شهرهای هوشمند، Digital Twin و مدیریت بحران فراهم کرده اند؛ اما ناهمگونی فراداده، هزینه های زیرساختی و چالش های امنیت و حریم خصوصی همچنان پررنگ اند. در پایان مجموعه ای از KPIهای هم راستا با FAIR و QoS و یک نقشه راه گذار مرحله ای پیشنهاد می شود که اجرای راهبردهای SO/WO/ST/WT استخراج شده از ماتریس SWOT را پشتیبانی می کند.

کلیدواژه ها:

ژئوپورتال ، زیرساخت داده های مکانی ، Digital Twin ، cloud-native ، FAIR ، DAT/GeoDCAT ، SDI