تحلیل اثر هندسه در سازه های معماری سنتی ایرانی

در این مقاله سعی شده است مطالعاتی روی هندسه فراکتال و پدیده آشوب در معماری و رابطه ی آن با علوم ریاضیات که دریچه ای نوین را بر معماری معاصر ایجاد کرده است را نشان دهد. پس از طرح نظریه اثر پروانه ای توسط ادوارد لورنتز به تدریج ریاضی آشفتگی و علم آشفتگی مطرح شد. ریاضی آشفتگی در سال ۱۹۷۵ اولین بار توسط بنوت مندل بروت مطرح شد. مجموعه مندل بروت پیچیده ترین فراکتال است که تابع یکی از ساده ترین قوانین ریاضی است. قوانین آشفتگی در حد بی نهایت از یک فرمول ساده ریاضی بدست می آیند. بر اساس نظریه، قوانین ساده اشکال پیچیده ایجاد می کنند. فراکتال ها شکل هایی هستند که بر خلاف شکل های هندسه اقلیدسی به هیچ وجه منظم نیستند. این شکل ها اولا سرتاسر نامنظم اند، ثانیا میزان بی نظمی آن ها در همه مقیاس ها یکسان است. با ملاحظه اشکال موجود در طبیعت مشخص می شود که هندسه اقلیدسی قادر به تبیین و تشریح اشکال پیچیده و ظاهرا بی نظم طبیعی نیست. میزان بی نظمی در همه مقیاس ها یکسان است. جسم فراکتال از دور و نزدیک یکسان دیده می شود به تعبیر دیگر خودمتشابه است. وقتی به یک جسم فراکتال نزدیک می شویم می بینیم تکه های کوچکی از آن که از دور همچون دانه های بی شکلی به نظر می رسید به صورت شکل مشخصی درمی آید که شکلش کم و بیش همان شکلی است که از دور دیده می شود. در طبیعت نمونه های فراوانی از فراکتال ها دیده می شود. هدف مقاله این است که چشم اندازی متفاوت از معماری را با توجه به بررسی های محیطی به صورت فراکتال پیاده نماییم تا از پایداری معماری اقلیمی دفاع کرده و بتوانیم سبک نوین معماری را ارائه دهیم و اینکه با چنین رویکردی چه نوع اطلاعاتی می توانیم به دست آوریم.

کلیدواژه ها:

هندسه فراکتال ، پدیده آشوب ، هندسه اقلیدسی ، بافت سنتی ، سازه های فراکتالی