بازآفرینی الگوهای کاشی کاری ایرانی در طراحی داخلی معاصر با تاکید بر هویت بصری کاربرد مولفه های کاشی کاری سنتی ایران در فضاهای داخلی مدرن از تزیین تا هویت سازی

کاشی کاری ایرانی به عنوان یکی از شاخص ترین عناصر هنر و معماری اسلامی علاوه بر نقش تزیینی همواره حامل مفاهیم فرهنگی، تاریخی و هویتی بوده است. در دهه های اخیر با گسترش طراحی داخلی مدرن و تاثیرپذیری از الگوهای جهانی بسیاری از فضاهای داخلی هویت بومی خود را از دست داده اند و به سمت یکنواختی بصری حرکت کرده اند. از این رو بازآفرینی مولفه های کاشی کاری سنتی ایران می تواند راهکاری موثر برای ایجاد هویت بصری در فضاهای معاصر باشد. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش الگوهای کاشی کاری ایرانی در طراحی داخلی معاصر و تحلیل ظرفیت آنها برای تبدیل شدن از یک عنصر صرفا تزئینی به ابزاری برای هویت سازی فضایی است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای انجام شده و داده ها از طریق مقالات علمی، اسناد پژوهشی و نمونه های معماری معاصر گردآوری شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که الگوهای هندسی اسلیمی، ختایی و خوشنویسی ایرانی علاوه بر ارزش های زیبایی شناختی دارای نظام معنایی و نمادین هستند که می توانند در قالب مصالح نورپردازی، پوشش دیوارها، کف و سقف و همچنین مبلمان داخلی بازتفسیر شوند. بازآفرینی آگاهانه این الگوها موجب افزایش حس تعلق مکانی، تقویت هویت فرهنگی و ارتقای کیفیت ادراک بصری کاربران می شود. در نهایت پژوهش نتیجه می گیرد که بازآفرینی کاشی کاری ایرانی نه به معنای تکرار گذشته، بلکه به منزله بازتولید مفاهیم فرهنگی در قالب زبان طراحی معاصر است و می تواند به عنوان یکی از راهبردهای موثر در طراحی داخلی هویت محور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کاشی کاری ایرانی ، طراحی داخلی معاصر ، هویت بصری ، معماری ایرانی-اسلامی ، الگوهای هندسی ، هویت فرهنگی