مولفه های اصلی هویت در مسکن بومی مازندران

مسکن بومی به عنوان یکی از مهمترین تجلیات فرهنگ مادی بازتابی از شیوه زیست نظام ارزشی ساختار اجتماعی و نحوه تعامل انسان با محیط طبیعی محسوب می شود. در استان مازندران شرایط اقلیمی، ویژه نظام معیشتی مبتنی بر کشاورزی، باورهای فرهنگی و دینی، الگوهای رفتاری خانوادگی و دانش بومی ساخت در طول زمان موجب شکل گیری گونه ای از مسکن شده اند که دارای هویتی متمایز و قابل تشخیص است. با گسترش ساخت و سازهای معاصر و نفوذ الگوهای معماری غیر بومی، بخش قابل توجهی از این ویژگی های هویت بخش در معرض فراموشی قرار گرفته اند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین مولفه های اصلی هویت در مسکن بومی مازندران انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی و تحلیل تطبیقی منابع معتبر داخلی و خارجی است. یافته های پژوهش نشان می دهد هویت مسکن بومی مازندران حاصل تعامل پنج دسته مولفه شامل عوامل اقلیمی، اجتماعی فرهنگی، اقتصادی معیشتی، کالبدی فضایی و نمادین معنایی است. این مولفه ها از مقیاس کلان استقرار بنا تا جزئیات سازمان فضایی، مصالح تزیینات و نحوه استفاده از فضا تجلی یافته اند. در پایان مدل مفهومی مولفه های اصلی هویت در مسکن بومی مازندران ارائه شده و راهبردهایی برای بازخوانی این مولفه ها در طراحی مسکن معاصر پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

هویت ، معماری مسکن ، بومی ، مازندران ، فرهنگ ، سازمان فضایی ، معماری بومی