نقش الگوهای معماری بومی ترکمن در ارتقای حس مکان طراحی مجتمع تفریحی-فرهنگی در گنبد کاووس با الهام از اوی و نقوش فرش

هدف این پژوهش تبیین نقش الگوهای معماری بومی قوم ترکمن در ارتقای حس مکان و ارائه طرح معماری مبتنی بر این الگوها در گنبد کاووس است. پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از چک لیست ارزیابی حس مکان (۱۴ شاخص در چهار مولفه کالبدی، ادراکی، اجتماعی و عملکردی) انجام شد. روایی محتوایی چک لیست توسط دو متخصص معماری تایید و پایایی آن با توافق بین ناظران با ضریب توافق ۸۰ سنجیده گردید. مولفه های معماری بومی ترکمن شامل مسکن «اوی» آغاج، اوی، نقش «مارگل» و اصول اقلیمی منطقه استخراج شد. چهار نمونه معماری بومی ترکمن و چهار مرکز فرهنگی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد پلان دایره ای اوی در مولفه ادراکی امتیاز ۲.۴ از ۵ و نقش مارگل در مولفه کالبدی امتیاز ۴ از ۵ بیشترین تاثیر را بر حس مکان دارند. طرح پیشنهادی با بهره گیری از این الگوها و اصول اقلیمی (بام شیبدار، کرسی چینی، کوران و سایبان های چوبی) طراحی شد. ارزیابی طرح توسط سه متخصص معماری امتیاز کلی ۳.۴ از ۵ را برای تقویت حس مکان نشان داد. طراحی مبتنی بر الگوهای بومی ترکمن ضمن احیای هویت فرهنگی حس تعلق به مکان را تقویت و جاذبه های گردشگری پایدار ایجاد می کند.

کلیدواژه ها:

معماری بومی ، حس مکان ، مجتمع تفریحی فرهنگی ، قوم ترکمن ، اوی ، مارگل