هم آفرینی انسان و هوش مصنوعی در بازنگری تناسبات معماری دیجیتال پست هیومنیستی

پیدایش هوش مصنوعی در عرصه معماری پارادایم های سنتی طراحی انسان محور را با چالش های بنیادین مواجه ساخته است. در این میان پست هیومنیسم با عبور از مرزهای متعارف انسان را به عنوان یکی از عناصر در میان کثرتی از کنشگران طراحی از جمله فناوری های نوظهور بازمی شناسد. این مقاله با هدف ارائه چارچوبی نظری برای درک هم آفرینی انسان و هوش مصنوعی در معماری دیجیتال پست هیومنیستی به بررسی بازتعریف مفاهیمی چون هوش، خودمختاری و عاملیت در این بستر می پردازد. با تکیه بر روش تحلیل انتقادی متون و تلفیق دیدگاه های فلسفی پست هیومنیسم با نظریه های معماری دیجیتال چارچوب مفهومی «اکولوژی شناختی معماری پست هیومن» پیشنهاد می شود. این چارچوب بر سه ستون هستی شناختی، معرفت شناختی و اخلاقی استوار است و طراحی را به مثابه فرایندی توزیع شده میان انسان، ماشین و محیط بازتعریف می کند. یافته ها حاکی از آن است که تحقق هم تکامل سودمند انسان و هوش مصنوعی مستلزم عبور از الگوی طراحی برای به طراحی با پذیرش عاملیت نقطه گذاری شده هوش مصنوعی و به کارگیری آگاهانه لایه گذاری معرفت شناختی است. در نهایت پنج اصل طراحی پست هیومنیستی شامل پسا انسان مرکزی، پسا دوگانگی، پسا هیومنیسم، پسا روشنگری و پسا-تکنولوژیسم به عنوان راهنمای عمل برای خلق فضاهای فراگیر چندگونه ای و منتقد ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

پست هیومنیسم ، هوش مصنوعی ، معماری دیجیتال ، اکولوژی شناختی ، طراحی هم آفرین