معماری روایت محور: آینده نگر تبیین راهبردهای فضایی مبتنی بر سناریونویسی چند معیاره در مراکز میراث ادبی ایران در راستای طراحی موزه و مرکز علمی- فرهنگی حکمت و ادبیات پارسی (سرای سخن)

مراکز میراث ادبی ایران به عنوان فضاهای فرهنگی، معاصر با چالش هایی نظیر عدم پویایی، محدود شدن روایت به نمایش گذشته و ناتوانی در پاسخگویی به تحولات آینده مواجه اند. تغییر الگوهای تجربه، مخاطب، گسترش شیوه های نوین روایت و نقش روزافزون فناوری ضرورت بازنگری در رویکردهای طراحی این مراکز را برجسته کرده است. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که چگونه می توان با بهره گیری از رویکردی آینده نگر فضاهای میراث ادبی را به محیط هایی پویا، روایت محور و تطبیق پذیر تبدیل کرد که توان مواجهه با آینده های محتمل را داشته باشند. هدف این پژوهش تبیین راهبردهای کاربردی مبتنی بر سناریونویسی جهت شکل دهی به معماری روایت محور آینده نگر در مراکز میراث ادبی ایران است. این پژوهش از نوع تحقیقات کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی، آینده پژوهی و سناریونویسی چند معیاره و از منظر روش شناسی تحلیلی - تفسیری می باشد. در این فرآیند پیشران های اثرگذار بر آینده مراکز میراث ادبی شناسایی شد و بر اساس عدم قطعیت های کلیدی مجموعه ای از سناریوهای محتمل آینده تدوین و تحلیل گردید. سپس پیامدهای فضایی هر سناریو استخراج و به صورت تطبیقی بررسی شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که معماری این مراکز باید از الگوهای ایستا فاصله گرفته و بر انعطاف پذیری فضایی، لایه مندی روایت و تقویت نقش مخاطب به عنوان کنشگر فعال تاکید کند. طراحی فضاهای ماژولار، امکان بازپیکربندی روایت و پیش بینی چارچوب های سازگار با تغییرات فناورانه از مهم ترین راهبردهای پیشنهادی هستند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که به کارگیری سناریونویسی چند معیاره در فرآیند طراحی زمینه شکل گیری معماری ای پویا و معنادار را فراهم می کند که می تواند ضمن حفظ پیوند با میراث ادبی پاسخگوی آینده های متنوع و محتمل در حوزه های فرهنگی و اجتماعی باشد.

کلیدواژه ها:

مرکز میراث ، ادبی ، معماری ، آینده نگر ، معماری روایت محور ، سناریونویسی