نقش عوامل اجتماعی-فرهنگی در رضایت ساکنان از فضاهای داخلی ساختمانهای مسکونی نوساز شهر تهران

هدف این تحقیق صورت بندی نقش عوامل اجتماعی فرهنگی در رضایت مسکونی با تمرکز بر فضاهای داخلی ساختمانهای مسکونی نوساز شهر تهران است. این تحقیق با رویکرد آمیخته انجام شد؛ ابتدا نتایج حاصل از تحلیل محتوای کیفی منابع مشتمل بر عوامل اجتماعی فرهنگی تاثیرگذار بر کیفیت فضاهای داخلی به عنوان مدل پایه بخش میدانی تحقیق در نظر گرفته شد. سپس در بخش کمی با روش دیمتل ایان پی و گردآوری نظرات ۱۵ متخصص روابط علی بررسی و وزن عوامل تعیین شد. در بخش کمی با پیمایش ساکنان و گردآوری ۳۸۴ پرسشنامه سنجش رضایت مسکونی و اولویت بندی شاخص ها انجام شد. تحلیل نظرات متخصصان نشان داد؛ وزن نهایی معیارها به ترتیب شامل ویژگی های اجتماعی فرهنگی کیفیت فضا در طراحی معماری (۰/۲۶۷۸)، ارزیابی رفتار اجتماعی سامانه کنش متقابل انسان محیط (۰/۲۶۲۵) و احساس راحتی از جنبه اجتماعی-فرهنگی (۰/۲۶۱۴) است. در زیر معیارها «احساس پذیرش اجتماعی (۰/۰۹۰۴)، میزان اشراف فضای داخلی و رضایت از محرمیت (۰/۰۸۹۱) و احساس احترام به تفاوت های فرهنگی (۰/۰۸۱۹) بالاترین وزن را از نظر متخصصان دارد. در بخش کمی مقدار میانگین آمار توصیفی شاخص های اجتماعی فرهنگی ضعیف (۲/۲۰۹۱) در طیف (۵تایی) و میانگین رضایت مسکونی پایین (۲/۸۴۶) بدست آمد. در اولویت بندی فریدمن بیشترین رضایت مربوط به شاخص ازدحام با میانگین رتبه ۵۵/۰۲ و کمترین رضایت مربوط به عدم انطباق فضا با ساختار خانواده و مسئله محرمیت با میانگین رتبه ۳۷/۸۵ گزارش شد. این نتایج نشان می دهد، نظرات متخصصان در برخی شاخص ها در عمل نتوانسته است انتظارات ساکنان ساختمان های نوساز تهران را به طور موثر تامین کند. به نظر می رسد آگاهی طراحان و سازندگان از اولویت های ساکنان و ملاحظه عوامل غیرکالبدی در فرآیند طراحی می تواند به حل این مسئله کمک کند. به این منظور تدوین و ارائه مدل های کاربردی برای ارزیابی پس از سکونت در راستای بهبود طراحی و بالابردن کیفیت فضاهای داخلی ساختمان های مسکونی و در نتیجه افزایش سطح رضایت مسکونی ضرورت می یابد.

کلیدواژه ها:

ساختمان های مسکونی ، عوامل اجتماعی فرهنگی ، زیست بهتر ، رضایت مسکونی ، ارزیابی پس از سکونت