بررسی تاثیرات هم افزایانه بیوفیلیا و سالوتوژنیک بر رفاه روانی و شناختی کارکنان در محیط اداری

در جهان معاصر که بخش عمده ای از زندگی افراد در محیط های کاری سپری می شود، طراحی فضاهای اداری دیگر صرفا یک مقوله زیبایی شناختی نیست بلکه به عنوان عاملی کلیدی در ارتقای سلامت روان و بهزیستی کارکنان و در نهایت بهبود عملکرد سازمانی مطرح می گردد. با وجود اهمیت سلامت و نیازهای شناختی کارکنان در مجموعه های اداری، فقدان توجه کافی به رویکردهای نوین بیوفیلیک و سالوتوژنیک در طراحی فضاها مانع از دستیابی به بهبود بهینه کارکنان و عملکرد سازمانی شده است. با این حال در بسیاری از طراحی های کنونی توجه به نیازهای شناختی و سلامت کارکنان به حاشیه رانده شده و تمرکز اصلی بر جنبه های عملکردی و کاهش هزینه ها است. این امر منجر به افزایش مشکلاتی از جمله استرس، کاهش تمرکز و فرسودگی شغلی در محیط های کاری شده است. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی و تبیین هم افزایی میان معماری بیوفیلیک و رویکرد سالوتوژنیک در راستای ارتقای بهزیستی روانی و کارکرد شناختی کارکنان انجام پذیرفته است. روش مطالعه بر مبنای مرور نظام مند و تحلیلی ادبیات علمی شکل گرفت و منابع معتبر داخلی و بین المللی در حوزه های مرتبط با طراحی بیوفیلیک، سالوتوژنز و روانشناسی محیط مورد بررسی انتقادی قرار گرفتند. مقالات انتخاب شده بر اساس معیارهایی چون ارتباط موضوعی، استنادات علمی و کیفیت انتشار گزینش و سپس به صورت تحلیلی بررسی شدند. این رویکرد این امکان را داد تا الگوهای مشترک و مولفه های هم افزایانه بیوفیلیا و سالوتوژنیک در بهبود بهزیستی روانی و شناختی کارکنان شناسایی و بررسی شوند. یافته ها حاکی از آن است که ترکیب اصول بیوفیلیا از جمله به کارگیری عناصر طبیعی نظیر نور طبیعی، پوشش گیاهی، حضور آب و فرم های الهام گرفته از طبیعت با مولفه های سالوتوژنز شامل درک پذیری، مدیریت پذیری و معناداری فضا می توانند زمینه ساز خلق محیط هایی ترمیم گر و در عین حال تسهیل کننده تمرکز و بهره وری شناختی شود.

کلیدواژه ها:

طراحی بیوفیلیک ، سلامت ، محیط کار ، عملکرد ، شناختی ، ترمیم روانشناختی