تحلیل تطبیقی اصول اقلیمی معماری بومی و معماری مدرن ایران با تاکید پایداری

معماری ایران در سیر تحول خود همواره تحت تاثیر دو رویکرد اصلی معماری بومی و معماری مدرن قرار داشته است. معماری بومی با اتکا بر شناخت شرایط اقلیمی، استفاده از مصالح بوم آورد و انطباق با فرهنگ و شیوه زندگی جامعه شکل گرفته و هدف آن دستیابی به آسایش محیطی با حداقل مصرف انرژی بوده است؛ در مقابل معماری مدرن با تاثیرپذیری از الگوهای جهانی و فناوری های نوین ساختمانی، پاسخگویی به نیازهای توسعه شهری و تغییرات عملکردی را دنبال کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی اصول اقلیمی معماری بومی و معماری مدرن ایران با تاکید بر پایداری انجام شده است. روش پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر رویکرد توصیفی تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای و بررسی منابع مرتبط گردآوری شده اند. نتایج نشان می دهد که در معماری بومی عناصر و راهکارهایی مانند حیاط مرکزی، بادگیر، ایوان، گنبد، گودال باغچه، جهت گیری مناسب بنا و استفاده از مصالح محلی نقش موثری در کنترل شرایط محیطی، کاهش مصرف انرژی و ایجاد آسایش حرارتی دارند. در مقابل معماری مدرن با وجود نقش موثر در توسعه فناوری ساخت و پاسخگویی به نیازهای معاصر در برخی نمونه ها، به دلیل فاصله گرفتن از زمینه اقلیمی و فرهنگی با چالش هایی نظیر افزایش وابستگی به سیستم های مکانیکی، مصرف بالای انرژی و کاهش هویت مکانی مواجه شده است. در نهایت یافته ها نشان می دهد که دستیابی به معماری پایدار در ایران در گرو تلفیق اصول عملکردی معماری بومی با فناوری های معاصر و بازخوانی ارزش های اقلیمی و فرهنگی در قالبی نوین خواهد بود.

کلیدواژه ها:

معماری بومی ، معماری مدرن ، معماری ایران