طبق تجربه زلزله ونزوئلا و تخریب سازه های بلند در فاصله صدها کیلومتری از کانون زلزله آیا نباید در سواحل شمال، ایران ساختمان بلند ساخت؟

به تاریخ ۱۴۰۵/۴/۴ ساعت ۱:۳۴ بامداد به وقت ایران و مصادف با ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ ساعت ۱۸:۰۴ به وقت محلی کشور ونزوئلا، شمال این کشور شاهد یک توالی لرزه ای کم سابقه بود. توالی ای شامل دو زمین لرزه با بزرگی ۷.۲ و ۷.۵ ریشتر به فاصله زمانی تنها ۳۹ ثانیه از هم. چنین توالی هایی در ادبیات لرزه شناسی به عنوان دوبلت لرزه ای زلزله دوقلو (Earthquake Doublet) شناخته می شود. جدای از خرابی های ایجاد شده در مناطق نزدیک به کانون زلزله در شهرهای ساحلی یا نزدیک به ساحل و با فاصله صدها کیلومتری از کانون زلزله به خصوص پایتخت این کشور یعنی شهر کاراکاس و همچنین شهر لاگوایرا که فاصله حدودا ۱۸۵ کیلومتری با کانون زلزله داشته اند، خرابی های بسیاری برای ساختمان های بلندمرتبه مشاهده شد؛ و لذا دو مرتبه در بین اساتید صاحب نظر سازه و زلزله کشور این بحث داغ شده است که با درس گرفتن از این زمین لرزه، آیا در سواحل شمال ایران، بلندمرتبه سازی را باید متوقف کرد!؟ این مقاله حاصل تحلیل و برداشت شخصی اینجانب است که با کنار گذاشتن داده هایی از تجارب زلزله های مختلف مانند زلزله ونزوئلا، تاثیر زلزله های دور دست با پریود بلند بر ساختمان های مرتفع واقع شده بر روی خاک نرم، ضوابط طراحی ساختمان های بلندمرتبه، تجارب کشورهای پیشرفته در مواجهه با رفتار زلزله بر روی سازه های بلندمرتبه و کیفیت کمیت نظارت و اجرای اصولی و همچنین مدیریت خدمات شهری بر روی ساخت سازه های بلندمرتبه بررسی شده است. آیا برای نوار ساحلی شمال کشور باید ساخت و ساز ساختمان های بلندمرتبه را کنار گذاشت و از خیر توسعه عمودی گذشت؟ و یا اینکه مساله ارتفاع ساختمان نیست؛ بلکه کیفیت، طراحی، نظارت و اجرای اصولی آن است؟ با این مقاله همراه باشید تا ببینیم جمع بندی نهایی چگونه خواهد بود.

کلیدواژه ها:

ساختمان های بلندمرتبه ، زلزله ، پریود بلند ، خاک نرم ، ساحلی ، مدت تداوم زلزله ، تقویت امواج ، پدیده تشدید