تحلیل آسیب پذیری لرزه ای بناهای تاریخی آجری در حریم گسل تبریز: مسجد کبود تبریز و ارگ علیشاه

این پژوهش به بررسی آسیب پذیری لرزه ای بناهای تاریخی آجری در حریم گسل تبریز می پردازد. با توجه به سابقه طولانی لرزه خیزی این گسل و قرارگیری بافت تاریخی شهر تبریز در مجاورت آن، ارزیابی خطرپذیری آثار آجری شاخصی مانند مسجد کبود تبریز و ارگ علیشاه از اهمیت بالایی برخوردار است. پژوهش حاضر با تحلیل سازه ای و آسیب شناسی میدانی، نقاط ضعف ذاتی این سازه ها را شناسایی می کند. از جمله این نقاط ضعف می توان به برون صفحه گی دیوارهای بلند و طویل، رانش پاکار گنبدها و ضعف در اتصالات میان طاق و جرزها اشاره کرد که در صورت وقوع زمین لرزه می توانند منجر به آسیب های جدی و حتی فروپاشی شوند. در ادامه، با تکیه بر استانداردهای بین المللی و تجارب موفق جهانی در حوزه حفاظت لرزه ای، راهکارهای مرمتی و مقاوم سازی تطبیقی را ارائه می دهد. این راهکارها شامل حفاظت پیشگیرانه برای تثبیت عناصر غیرسازه ای و پایش مستمر، مرمت مصالح آسیب دیده با مواد همسان و مقاوم سازی سازه ای با بهره گیری از فناوری های نوین مانند الیاف پلیمری تقویت شده (FRP) و مهاربندهای پنهان است. هدف نهایی ارائه چارچوبی عملی و بومی سازی شده برای حفاظت از این میراث ارزشمند است تا ضمن ارتقای عملکرد لرزه ای بناها، اصالت فرهنگی و معماری آنها نیز حفظ شود.

کلیدواژه ها:

آسیب پذیری لرزه ای بناهای تاریخی آجری ، مسجد کبود تبریز ، ارگ علیشاه