بررسی چالش ها و راهکارهای اجرایی در بهینه سازی سیستم های سازه ای در پروژه های ساختمانی

بهینه سازی سیستم های سازه ای در پروژه های ساختمانی به دلیل تاثیر بر ایمنی، اقتصاد و پایداری زیست محیطی، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این پژوهش با هدف شناسایی چالش های اجرایی و ارائه راهکارهای عملی برای بهبود عملکرد سیستم های سازه ای در ارومیه منطقه ای زلزله خیز انجام شد. با استفاده از روش ترکیبی کیفی - کمی داده های ۸ پروژه ساختمانی بتنی، فولادی و پیش ساخته تحلیل و شبیه سازی هایی با نرم افزارهای ETABS و SAP۲۰۰۰ انجام گرفت. پرسشنامه ها و مصاحبه هایی با ۴۰ مهندس و ۱۰ مدیر پروژه نیز چالش های اجرایی را بررسی کردند. یافته ها نشان داد که کمبود نیروی متخصص، نوسانات قیمت مصالح و ناهماهنگی بین تیم های پروژه مهم ترین موانع هستند. سازه های فولادی و پیش ساخته جابه جایی کمتری (۱۲ میلی متر) تحت بار زلزله نسبت به بتنی (۱۸ میلی متر) داشتند، اما اتصالات پیش ساخته نیاز به تقویت دارند. استفاده از BIM هماهنگی طراحی و اجرا را تا ۴۰ درصد بهبود بخشید، اما کمبود آموزش مانع گسترش آن است. سازه های پیش ساخته زمان اجرا را ۲۰ درصد کاهش دادند ولی هزینه های اولیه ۱۸ درصد بالاتر بود. آیین نامه ۲۸۰۰ ایران محافظه کارانه تر از Eurocode عمل کرد و نبود استانداردهای بومی برای سیستم های نوین چالش ساز بود. پایداری زیست محیطی با کاهش ۱۵ درصدی مصرف مصالح در سازه های سبک بهبود یافت، اما استفاده از مصالح بازیافت پذیر محدود بود. این پژوهش پیشنهاداتی مانند آموزش BIM، توسعه زیرساخت های پیش ساخته و تدوین استانداردهای بومی ارائه داد. نتایج این مطالعه می تواند به مهندسان و مدیران پروژه در طراحی ایمن تر، اقتصادی تر و پایدارتر کمک کند.

کلیدواژه ها:

سیستم های سازه ای ، بهینه سازی اجرایی ، فناوری BIM ، پایداری زیست محیطی