نقش تئاتر دولتی و تئاتر خصوصی در توسعه پایدار شهری مطالعه تطبیقی تئاتر «شهر» و «تئاتر ایرانشهر» در تهران

این پژوهش با هدف مقایسه تطبیقی ظرفیت ها و محدودیت های تئاتر دولتی تئاتر شهر و خصوصی مستقل «تئاتر ایرانشهر» در چهارچوب توسعه پایدار شهری انجام شده است. ضرورت پژوهش ناشی از تمرکز امکانات فرهنگی در شمال تهران، فرسودگی کالبدی تئاتر شهر و شکاف نظری میان مطالعات تئاتر و توسعه پایدار در ایران است. سه سوال اصلی عبارتند از: هر مدل در کدام ابعاد پایداری مزیت دارد؟ موانع اصلی هر مدل کدامند؟ آیا الگوی ترکیبی امکان پذیر است؟ مبانی نظری تلفیقی از مدل سه خط «پایانی» الکینگتون، ابعاد اجتماعی، محیطی، اقتصادی و نظریه «حق بر شهر» هنری لوفور است. روش پژوهش تطبیقی کیفی و از نوع مطالعه موردی چندگانه است. داده ها از منابع مکتوب شامل مقالات علمی، گزارش های رسمی، مطالب مطبوعاتی، آرشیو اجراها و چهار کتاب تخصصی گردآوری و به صورت تطبیقی مقایسه ای تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد تئاتر دولتی در دسترسی فیزیکی، قیمت یارانه ای و ثبات نهادی برتر است اما در تنوع هنری، احساس تعلق و مصرف انرژی ضعیف عمل می کند. تئاتر خصوصی در صمیمیت هنری و مشارکت مخاطب برتری دارد اما در قیمت، دوام نهادی و دسترسی همگانی با چالش مواجه است. هیچ یک از دو مدل به تنهایی کافی نیست و الگوی ترکیبی پیشنهاد می شود. شش پیشنهاد عملی شامل منطقه حفاظتی برای تئاتر شهر، صندوق حمایت از تئاتر مستقل، یارانه غیرمستقیم بلیت، استفاده از فضاهای بلااستفاده شهری، ایجاد «گذر تئاتر» و تدوین اطلس تئاترهای تاریخی ارائه شده است. اهمیت پژوهش در کاهش شکاف نظری، کمک به سیاست گذاری فرهنگی و توجه به عدالت فرهنگی است.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار شهری ، تئاتر دولتی ، تئاتر خصوصی ، سه خط پایانی ، حق بر شهر