تحلیل مضامین، امید مقاومت و همبستگی اجتماعی در دیوارنگاره های شهری تهران و نقش آنها در تقویت تاب آوری شهروندان در شرایط بحران

شهرها در شرایط بحران های اجتماعی، سیاسی و امنیتی با چالش هایی همچون افزایش اضطراب عمومی، کاهش احساس امنیت و تضعیف انسجام اجتماعی مواجه می شوند. در این میان دیوارنگاره های شهری به عنوان یکی از مهم ترین جلوه های هنر عمومی نقش قابل توجهی در انتقال پیام های اجتماعی و تقویت روحیه جمعی ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی این پرسش انجام شده است که دیوارنگاره های شهری تهران چگونه از طریق بازنمایی مضامین امید، مقاومت و همبستگی اجتماعی در تقویت تاب آوری شهروندان در شرایط بحران نقش ایفا می کنند؟ روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل توصیفی-تحلیلی و نشانه شناختی است. داده ها از طریق مطالعه اسناد، منابع کتابخانه ای و تحلیل چهار دیوارنگاره منتخب شهر تهران گردآوری شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که این آثار با بهره گیری از نمادهای هویتی، ارجاعات تاریخی، تصاویر آینده محور و مضامین مرتبط با اقتدار ملی، در تقویت احساس امنیت روانی، امید اجتماعی، اعتماد عمومی، همبستگی جمعی و خودباوری ملی موثر هستند. همچنین دیوارنگاره ها با تبدیل تجربه های ناشی از بحران و سوگ جمعی به روایت های امیدبخش و آینده نگر نقش مهمی در بازسازی روانی جامعه و ارتقای تاب آوری اجتماعی ایفا می کنند. از این رو دیوارنگاره های شهری را می توان فراتر از عناصر زیبایی شناختی به منزله رسانه های ارتباطی موثر در تقویت سرمایه اجتماعی و افزایش ظرفیت تاب آوری شهروندان در شرایط بحران تلقی کرد.

کلیدواژه ها:

دیوارنگاره شهری ، هنر عمومی ، تاب آوری اجتماعی ، امید اجتماعی ، مقاومت اجتماعی ، همبستگی اجتماعی ، شهر تهران