بررسی مفهوم نمادین سرو در نگاره ی کمال الدین بهزاد مجلسی از هفت پیکر نظامی

در هنر نگارگری ایرانی عناصر طبیعی همچون درختان، فراتر از نقش تزئینی حامل مفاهیم نمادین و فرهنگی هستند. سرو، به عنوان یکی از کهن ترین نمادهای بصری در هنر ایران همواره نمایانگر مفاهیمی چون جاودانگی، آزادگی و زیبایی معنوی بوده است. این مقاله با تمرکز بر یکی از نگاره های کمال الدین بهزاد در نسخه ی مجلسی هفت پیکر نظامی به تحلیل جایگاه و نقش نمادین سرو در ساختار ترکیب بندی زیبایی شناسی بصری و مفهوم پردازی معنایی اثر می پردازد. حضور درخت سرو در نگاره، بستری برای تفسیرهای چندلایه از متن ادبی و نگرش های عرفانی فراهم می سازد. هدف این پژوهش، تبیین چگونگی بهره گیری بهزاد از عنصر سرو در راستای تعمیق معنا و تقویت روایت تصویری است. روش تحقیق، توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر بررسی مستقیم نگاره، منابع مکتوب تاریخی و متون نمادشناسی هنر ایرانی است. یافته ها نشان می دهد که بهزاد با بهره گیری آگاهانه از درخت سرو، پیوندی بین متن و تصویر ایجاد کرده و مفاهیم عرفانی اثر نظامی را در سطح بصری بازتاب داده است.

کلیدواژه ها:

نماد ، درخت زندگی ، درخت سرو ، کمال الدین بهزاد ، دوره تیموریان ، نگارگری ایرانی ، هفت پیکر نظامی