سبک ساز و نام آوران آن در نگارگری عثمانی

سبک ساز تحول چشمگیری در نگارگری عثمانی قلمداد می شود. مبدا این سبک به طور ویژه شاهقولو و توسعه دهنده آن ولی جان تبریزی می باشد که هر دو از هنرمندان نگارگری عهد صفوی هستند. در واقع ظهور این سبک در نگارگری عثمانی تداوم مراودات فرهنگی و هنری ایران عهد تیموری و صفوی با عثمانی است. جنگ چالدران نقطه عطفی در این تحولات فرهنگی محسوب می شود، چرا که به دنبال پیروزی عثمانی در جنگ ۲۰ ساله با ایران به کوچ اجباری شمار قابل توجهی از هنرمندان و صنعتگران رشته های مختلف به عنوان بخشی از غنایم جنگی مورد توافق مابین طرفین درگیر جنگ به خطه عثمانی منجر شد و ظهور سبک ساز را در نگارگری عثمانی رقم زد. پژوهش حاضر به علل تاریخی، سیاسی و اجتماعی دخیل در پیدایش و تحول سبک ساز در نگارگری عثمانی پرداخته است. روش پژوهش به شیوه توصیفی، تحلیلی و تاریخی تطبیقی مبتنی بر داده های پژوهش می باشد. روش جمع آوری داده ها متکی بر اسناد کتابخانه ای و به ویژه مقالات معتبر علمی داخلی و خارجی است. در این پژوهش مشخص گردید که سبک ساز سبک هنری قالب و رایج در طول قرن شانزدهم میلادی در سرزمین عثمانی بوده و نه تنها در نگارگری و تذهیب کاری به عنوان خاستگاه این سبک که در دیوارنگاری، قالی بافی، کاشی کاری و منسوجات عثمانی نیز تسری یافته است. بانی این سبک به طور ویژه، شاهقلو بوده و بسط و تحول آن توسط ولی جان تبریزی صورت پذیرفته است. در این پژوهش روشن شد که علی رغم به کنار رفتن هنرمندان مهاجر ایرانی به عنوان نسل اول این سبک در اواخر قرن شانزدهم میلادی و روی آوردن هنرمندان ترک به طبیعت گرایی و ابداع گل نگاری به طور ویژه توسط کرمی؛ به عنوان مهم ترین شاگرد شاهقلو در سبک ساز، رگه های تاثیر نگارگری ایرانی در قرون هفدهم و هجدهم به ویژه در آثار علی اسکوداری قابل پیگیری است و هنرمندان ترک تا قرن نوزدهم تحت تاثیر این هنر ناب ایرانی هستند.

کلیدواژه ها:

سبک ، ساز ، شاهقولو ، ولی جان تبریزی ، نگارگری عثمانی