مطالعه تحلیلی بررسی تزیینات مذهبی در آثار ملک محمد

ملک محمد قزوینی از خوشنویسان برجسته دوره قاجار است که آثار ارزشمندی در قالب کتیبه ها، مرقعات و قطعات خوشنویسی از وی بر جای مانده است. مساله اصلی پژوهش حاضر، شناسایی ابعاد مختلف تزیینات مذهبی در آثار ملک محمد قزوینی و تحلیل ساختاری و محتوایی آنهاست. هدف این پژوهش تبیین نقش خوشنویسی در انتقال مفاهیم دینی و جایگاه تزیینات مذهبی در آثار این هنرمند قاجاری است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و بر پایه گردآوری داده ها از طریق منابع کتابخانه ای و بررسی قطعاتی از آثار خوشنویسی منسوب به قزوینی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که استفاده از خطوط نستعلیق و شکسته نستعلیق در ترکیب با مضامین قرآنی، ادعیه و اشعار مذهبی برجستگی خاصی به آثار وی بخشیده است. همچنین بهره گیری از تزیینات بصری همچون تذهیب، جدول کشی و استفاده از رنگ های نمادین کارکردی فراتر از زیبایی شناسی داشته و در خدمت بیان مفاهیم قدسی قرار گرفته است. در نتیجه می توان گفت که آثار ملک محمد قزوینی علاوه بر ارزش خوشنویسانه، واجد هویتی مذهبی-هنری هستند که نقش مهمی در استمرار سنت های هنری ایران در عصر قاجار ایفا کرده اند.

کلیدواژه ها:

ملک محمد قزوینی ، خوشنویسی دوره قاجار ، تزیینات مذهبی ، خط نستعلیق ، کتیبه نگاری