بررسی تطبیقی نقوش سنگ مزارهای گورستان سیف آباد الشتر با داستان های سوگ در شاهنامه فردوسی

در مناطق غرب و جنوب غربی فلات ایران مردم برای خان یا جوان های طایفه مراسم سوگواری یا به اصطلاح «چمری» برگزار می کردند و اشعاری در وصف جوانی، زیبایی و شجاعت متوفی می خواندند که شباهت زیادی با شاهنامه فردوسی دارد و با فرهنگ و جامعه عشایر پیوند خورده که نمونه هایی از این نشانه ها بر سنگ مزارهای گورستان سیف آباد حک شده است. این گورستان در یک منطقه صعب العبور در بخش فیروزآباد الشتر در روستایی به نام سیف آباد قرار دارد. سنگ مزارهای این روستا دارای موضوعاتی متعددی با محتوای آیین سوگواری، نقوش انسانی، حیوانی، کتیبه ای مذهبی و مهمان نوازی در اشکال ایستاده و خوابیده است که تا به امروز مورد مطالعه قرار نگرفته است. از این رو هدف از این نوشتار مطابقت نقوش سنگ مزارهای گورستان سیف آباد با داستان های سوگ در شاهنامه فردوسی است که در سایر پژوهش ها به آن اشاره نشده است. مهم ترین سوالات در جریان این پژوهش عبارتند از: چه پیوند مشترکی بین نقوش گورستان سیف آباد با سوگ سیاوش در شاهنامه وجود دارد؟ و نقوش قبور در ارتباط با شاهنامه چه مفاهیمی را در بر می گیرد؟ روش پژوهش بر اساس ماهیت توصیفی - تحلیلی و گردآوری اطلاعات به صورت بازدید میدانی از سنگ مزارهای گورستان دوران قاجاریه سیف آباد و مطالعات کتابخانه ای است. بنا بر نتایج پژوهش داستان های شاهنامه به ویژه آیین سیاوش به سختی ها و زندگی عشایری اشاره می کند. همچنین ویژگی هایی در ارتباط با اتحاد، همکاری، شجاعت و دلاوری به خوبی روی سنگ مزارها حک شده است.

کلیدواژه ها:

سنگ مزار ، گورستان سیف آباد ، شاهنامه فردوسی ، مطالعات تطبیقی ، سوگ سیاوش ، آیین سوگواری