بررسی گلیم و گلیم قالی افشار کرمان و کاربرد نقوش آنها در لباس اجتماع بانوان

استان کرمان یکی از با سابقه ترین مناطق گلیم بافی در ایران است. گلیم بافی در این استان هنری است عشایری که ریشه در سنت های بافندگی ایلات ساکن در استان بخصوص افشاری ها و بوچاقچی ها دارد. بررسی گلیم بافی در این استان نشان از قدمت و اصالت طرح ها و نقوش آن دارد. هنر گلیم بافی ایران از وجوه گوناگونی چون زیبایی شناسی، رمزگرایی، طبیعت گرایی....... بررسی شده است. این پژوهش، کاربردی به بررسی دستبافته های افشاری کرمان گلیم و گلیم قالی و کاربرد نتایج در لباس اجتماع بانوان می پردازد. گردآوری اطلاعات با فیش برداری از کتاب های در دسترس، مقالات، پایان نامه ها و سایت های معتبر با روش توصیفی-تحلیلی با هدف بررسی گلیم و گلیم قالی ایل افشار از نظر طرح و نقش، شیوه بافت، رنگ و... صورت گرفته است. نتایج تحلیل مشخص نمود؛ رنگرزی، مواد اولیه، نوع پودکشی، کاربرد رنگ هایی چون «کچل، آبی لاکی، سبز، نخودی، سفید سورمه ای، زرشکی، سبز یشمی»، نقش هایی چون «چنگک، حاشیه، مداخل، گنبه ای، ترمه و «محرمات» از جمله خصوصیات مشترک گلیم و گلیم قالی کرمان است و از جمله تفاوت های آنها جنس تار و خامه گلیم ها، نوع پودکشی، رج شمار، برجسته بافی، نقوش پلکانی، فرم های قاب قلبی، رنگ های پاستیلی در گلیم قالی وجود دارد اما در گلیم دیده نمی شود یا خیلی کم است. بازآفرینی نقوش و استفاده از هنر شماره دوزی بر روی لباس اجتماع بانوان نتیجه کاربردی پژوهش می باشد. این پژوهش تاکید می کند که استفاده از نقوش و رنگ های گلیم و گلیم قالی افشار کرمان در لباس اجتماع بانوان نه تنها زیبایی لباس را افزایش می دهد بلکه یک اثر هنری با ارزش فرهنگی و ملی به وجود می آورد و می تواند به حفظ و ارتقای فرهنگ و هویت ایرانی کمک کند.

کلیدواژه ها:

کرمان ، دستبافته های افشاری ، گلیم ، گلیم قالی ، لباس اجتماع