تحلیل رابطه ی بین فضاها و مکان ها در در ارتباط با سوژه با تاکید نقاشی های ادوارد هاپر مبتنی بر دیدگاه یوهانی پالاسما

پژوهش حاضر به بررسی نسبت میان تصویر و مکان در نقاشی های شاخص ادوارد هاپر با توجه به اهمیت ادراک فضامند در تجربه ی زیباشناختی می پردازد و ضرورت بازخوانی این آثار از منظر نظریه های حسی و پدیدارشناختی احساس می شود. ادوارد هاپر نقاش آمریکایی قرن بیستم با خلق نقاشی هایی همچون پنجره ها در شب، تالار سینما و شب زنده داران فضاها، آرام ایستا آکنده از تنهایی را ترسیم می کند که واجد ابعاد حسی و ذهنی اند. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر دیدگاه پدیدارشناسانه ی یوهانی پالاسما معمار فنلاندی و مفاهیم مطرح شده در کتاب چشمان پوست و معماری تصویر است که بر ادراک فضا از طریق حواس بدن و حافظه تاکید دارد. آثار هاپر در این راستا با بهره گیری از نورپردازی جهت دار، ترکیب بندی های مینیمال و آشنایی زدایی از ارائه مستقیم موضوع، مکان هایی پدید می آورد که تجربه ای درونی و بیناسوژه ای از فضا را ممکن می سازد. هدف این پژوهش شناخت رابطه ی بین فضاها و مکان ها در در ارتباط با سوژه در نقاشی های ادوارد هاپر با تاکید بر دیدگاه یوهانی پالاسما است. پژوهش حاضر به این پرسش پاسخ میگوید که: «چگونه تصویر در نقاشی های هاپر از طریق فرم و سکون واجد ظرفیت فضاسازی است که در آن مکان نه تنها زمینه ای برای رویداد، بلکه پدیده ای ادراکی و حسی تلقی می شود؟». روش پژوهش کیفی است و با تاکید بر شیوه ی توصیفی و تحلیلی در ارتباط با نمونه های موردی از پیش تعیین شده نقاشی های هاپر و مقایسه ویژگی نمونه ها انجام می شود. پژوهش در مرحله ی تحلیل با تمرکز بر پیوند میان نظریه فضا و الگوی بصری نمونه ها در ارتباط با سوژه امکان بازخوانی تجربه ی مکانی در نقاشی های هاپر را تبیین کرده و گسترش می دهد. داده ها از طریق تحلیل آثار منتخب، منابع کتابخانه ای و مشاهده ی تجربی نمونه ها گردآوری شده اند. با توجه به این که دیدگاه یوهانی پالاسما در ارتباط با رابطه ی شیوه های ادراکی سوژه در مورد فضاها و مکان ها ارائه شده است، امید آن می رود که از مسیر این پژوهش ابعاد تازه ای از ویژگی های نقاشی های هاپر کشف و قابل تحلیل شوند.

کلیدواژه ها:

ادوارد هاپر ، یوهانی پالاسما ، پدیدارشناختی ، معماری ، تصویر ، ادراک چندحسی ، نقاشی واقع گرایانه