از نظریه تا اجرا: کاربست کمدی موقعیت در تولید برنامه آموزشی-تربیتی نوجوان (مطالعه موردی برنامه تلویزیونی «یدنده»)

در سال های اخیر استفاده از ساختارهای نمایشی به ویژه ساختار کمدی موقعیت در آموزش تلویزیونی برای مخاطبین مورد بررسی به صورت تئوری و نظری قرار گرفته است. با این حال مسئله ی چگونگی کاربست موثر کمدی موقعیت در برنامه های آموزشی و تربیتی همچنان نیازمند بررسی تجربی و عملی است. پژوهش حاضر به بررسی تجربه ی عملی کاربست ساختار کمدی موقعیت در برنامه سازی آموزشی و تربیتی تلویزیونی برای نوجوانان می پردازد. بر مبنای چارچوب نظری و تحلیلی آن، پژوهش در فرآیند طراحی و تولید برنامه ی تلویزیونی یدنده ویژه ی نوجوانان از اصول و عناصر کمدی موقعیت در آیتم نمایشی برنامه بهره گرفته شده است. این برنامه در قالب ۲۰ قسمت هفتگی ابتدا از شبکه استانی یزد و سپس از شبکه سراسری امید پخش شد و به خاطر ساختار و محتوای آن به ویژه در بخش نمایش مورد توجه نهادهای ارزیاب سازمان صداوسیما و همچنین نهادهای تربیتی و فرهنگی استان یزد نیز قرار گرفت. روش تحقیق در این مقاله کیفی و مبتنی بر مطالعه موردی است. داده ها از طریق تحلیل محتوای آیتم های نمایشی و میزان انطباق آنها با نتایج پایان نامه، بررسی فرم های ارزیابی کارشناسان سازمان صداوسیما و نیز بازخوردهای رسمی نهادهای مربوطه (بسیج دانش آموزی و....) گردآوری شده اند. تحلیل یافته ها نشان می دهد که کاربست هدفمند مولفه های فنی و محتوایی کمدی موقعیت توانسته جذابیت و اثر بخشی تربیتی برنامه را برای مخاطبان نوجوان افزایش دهد. این مقاله نمونه ای از کاربرد عملی پژوهش های دانشگاهی در فرآیند تولید رسانه ای و پیوند میان نظریه و عمل در عرصه ی آموزش غیر مستقیم از طریق تلویزیون را ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

کمدی ، موقعیت ، تلویزیون آموزشی ، آموزش غیر مستقیم ، برنامه نوجوان ، اجرای نظریه