تحلیل تطبیقی نماد نیلوفر بر نقوش سفالینه های سامانی نیشابور در چهارچوب آئین مهر

آیین مهر یکی از کهن ترین آیین های ایران باستان است که مبنای آن بر عهد و نگاهداری از پیمان می باشد. پژوهش های بسیاری در رابطه با اثرات و بازتاب این آیین کهن در ادبیات پارسی و هنر ایرانی مشاهده می شود. هدف از پژوهش حاضر آن است که نماد نیلوفر را به عنوان یکی از نشانگان آیین مهر بر نقوش سفالینه های سامانی نیشابور واکاوی نماید. سوال پژوهش را می توان این گونه مطرح کرد که نماد نیلوفر بر نقوش سفال های نیشابور در عصر سامانی چگونه می تواند بازتابی از نمادهای آیین مهر باشد؟ این پژوهش بنیادین است و با رویکردی تطبیقی نگاشته شده است؛ روش پژوهش توصیفی-تحلیلی می باشد و از منابع کتابخانه ای، اسنادی و الکترونیکی در نگارش آن استفاده شده است. نتیجه به دست آمده از این پژوهش را می توان بدین گونه شرح داد که نماد نیلوفر که بر نقوش سفالینه های سامانی نیشابور قابل مشاهده و واکاوی است با توجه به مضامین نهفته در دیگر نمادهای سفالینه های منتخب پژوهش مانند نماد کبوتر، ماهی و مروارید و با استناد به داستان زاده شدن میترا از آناهیتا برگرفته از منابع مکتوب کهن و ادبیات پارسی بازتابی از آیین مهر می باشد.

کلیدواژه ها:

آیین مهر ، نماد نیلوفر ، سفال سامانی ، نیشابور